Spoorwegondernemingen

Spoorwegondernemingen werken op en rond het hoofdspoornetwerk in Nederland en Europa. Bijvoorbeeld voor vervoer van goederen en personen over het spoor en voor onderhoud van spoorvoertuigen. Voor toegang tot de spoorweginfrastructuur moeten spoorwegondernemingen een bedrijfsvergunning en een uniek veiligheidscertificaat hebben.

Bedrijfsvergunning aanvragen

Een bedrijfsvergunning is geldig voor het hele grondgebied van de Europese Unie. De aanvrager doet de aanvraag in het land waarin de spoorwegonderneming is gevestigd. Bent u gevestigd in Nederland, dan vraagt u de bedrijfsvergunning aan bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Ook in de andere EU-lidstaten kan een spoorwegonderneming een bedrijfsvergunning aanvragen.

Veiligheidscertificaat aanvragen

Naast de bedrijfsvergunning heeft de spoorwegonderneming ook een uniek veiligheidscertificaat nodig om op het hoofdspoornetwerk te rijden. Dit is geldig voor het grondgebied van EU-lidstaten die erop vermeld staan. U vraagt het certificaat aan via de one-stop-shop (OSS) van de Europese Railway Agency (ERA).

In 2019 is het Vierde Spoorwegpakket ingevoerd. Dat betekende dat de ILT als vergunningverlener een andere rol kreeg.

Om op het hoofdspoorwegnetwerk te rijden moeten spoorwegondernemingen en de beheerder van de infrastructuur een veiligheidsbeheersysteem (VBS) hebben. De ILT beoordeelt bij de aanvraag van het veiligheidscertificaat of er een VBS is en hoe deze werkt. Ook doet de ILT inspecties op de processen en procedures in dit VBS. Zo blijft het niveau van de veiligheid op het spoor hoog.

Veiligheidsgegevens voor jaarverslag

De ILT is de nationale veiligheidsinstantie (National Safety Authority) zoals in de Europese Spoorwegveiligheidsrichtlijn staat. De ILT rapporteert ieder jaar over de veiligheid op het Nederlandse hoofdspoor aan de minister van IenW en ERA. Daarvoor vraagt de ILT aan spoorwegondernemingen om veiligheidsgegevens en het jaarverslag in te sturen.

Aan de veiligheidsgegevens en het jaarverslag van de spoorwegonderneming stelt de ILT eisen. Welke gegevens u aanlevert, kunt u lezen in de Handreiking format jaarverslag voor de spoorwegondernemingen. In het Overzicht format jaarverslag staat per paragraaf wat u moet invullen. Voor het invullen van de cijfers gebruikt u het opgaveformulier gegevens jaarverslag.