Toezicht op legionella

De Inspectie Leefomgeving en Transport voert aangekondigd en onaangekondigd inspecties uit om de mate van naleving van de regelgeving vast te stellen. Deze inspecties worden uitgevoerd bij eigenaren en gebruikers van collectieve drinkwatervoorzieningen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor een goed legionellabeheer van de drinkwaterinstallatie.

Prioritaire instellingen

De controles worden uitgevoerd bij de zogenoemde prioritaire instellingen. Dat zijn instellingen waar drinkwater aan derden beschikbaar wordt gesteld en waar de bezoekers of bewoners vatbaarder zijn voor legionellose (ouderen en gehandicapten in ziekenhuizen en zorginstellingen) of in reisgerelateerde situaties (bezoekers van hotels, campings, bungalowparken en badinrichtingen). Penitentiaire instellingen, cellencomplex in politiebureaus en asielzoekerscentra zijn prioritair vanwege de verantwoordelijkheid die de overheid heeft voor de cliënten/bewoners.

(Een animatie. Op een dak staat: Hotel.)

VOICE-OVER: Toen ik net begon, was alles op orde.
De ketel gloednieuw en de drinkwaterinstallatie volgens de regels aangelegd en beheerd.
Zo hoort dat tenslotte bij bedrijven die drinkwater en douches aan anderen beschikbaar stellen.

(Op een boek staat: Legionella.)

Helaas komt in de drukte legionellapreventie nog weleens onder op de stapel en dat kan echt niet.
Want elk jaar lopen honderden mensen een legionellabesmetting op.
Mensen overlijden er zelfs aan.
Actief beheer van een drinkwaterinstallatie is cruciaal.

(Een kaft met 'Wetboek' erop.)

Daarom heeft de overheid voorschriften opgesteld.
En kijkt de Inspectie Leefomgeving en Transport of iedereen zich hieraan houdt.
Zo weten alle bedrijven en instellingen die onder deze regelgeving vallen wat ze aan preventie moeten doen.
Kijk, dat ziet er beter uit.
Dit willen we bereiken.
Waar moet je bijvoorbeeld op letten?
Hier hadden we een doucheruimte die even niet werd gebruikt, en te veel spullen.
Handig als tijdelijke opslag, maar een risicovolle situatie.
Want wanneer je de douche weer in gebruik neemt, heeft het water lang stilgestaan en stilstaand water is een feestje voor de legionellabacterie.
Spoel je leidingen dus regelmatig door.

(De bacterie verdwijnt. Het hotel staat in de steigers.)

Dit is niet het enige waar je op moet letten.
Neem deze verbouwing.
Dit wordt al mooi, hè?
Maar let op. Bij een verbouwing worden leidingen vaak verlegd of verlengd.
Er ontstaat zo een nieuwe situatie met mogelijk nieuwe risico's.
Zo mag een leiding waar koud water doorheen stroomt, absoluut niet opwarmen.
Houd dus voldoende afstand tot warme plekken, zoals een sauna of verwarming.
En ben je weer in bedrijf, neem dan de volgende stappen.

(Een man houdt een boek open.)

Laat de risico's goed in kaart brengen een plan voor beheersmaatregelen opstellen en laat watermonsters nemen en analyseren.
Noteer de uitgevoerde beheertaken en de resultaten daarvan in een logboek.
En zijn er besmettingen in het drinkwater meld dit dan bij de Inspectie Leefomgeving en Transport en neem de juiste beheersmaatregelen.
Zo neem je je verantwoordelijkheid en weet je dat je preventie op orde is.
Wel zo veilig.
Wil je meer weten over legionellapreventie download het infoblad op de website van de ILT.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie Leefomgeving en Transport. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt rood met wit. Beeldtekst: Meer weten? www.ilent.nl. Onderwerp: Water, bodem en legionella.)

Controles

Er kunnen verschillende aanleidingen zijn om te controleren. De drinkwaterbedrijven hebben de wettelijke taak op grond van artikel 24 Drinkwaterwet om drinkwaterinstallaties te controleren op veiligheid en besteden daarbij ook aandacht aan de legionella-aspecten. Bij geconstateerde overtredingen treedt de ILT handhavend op.

Daarnaast voert de inspecteur van de ILT zelfstandig inspecties uit. Hij kan dat doen door middel van thema-inspecties bij bepaalde doelgroepen (bijvoorbeeld monsterneming bij sauna’s) of aan de hand van integrale controles bij groepen van bedrijven (bijvoorbeeld bij hotels).

De integrale controles richten zich op de onderwerpen risicoanalyse en beheersplan, het uitvoeren van de eenmalige en periodieke beheersmaatregelen, de halfjaarlijkse bemonstering van het drinkwater op legionella en het melden van de normoverschrijdingen van legionella in drinkwater. Wat een eigenaar of gebruiker van een collectieve drinkwatervoorziening op het gebied van Legionella moet doen heeft de ILT beschreven in het informatieblad “Legionella uw zorg?!”.

Melden

Geconstateerde normoverschrijdingen van legionella moeten terstond en volledig gemeld worden bij de ILT die vervolgens bepaalt in welke gevallen het nodig is om toezicht uit te voeren. De inspecteur controleert dan of de eigenaar of gebruiker de juiste beheersmaatregelen neemt om de besmetting weg te nemen. Het niet melden van een normoverschrijding is een overtreding waartegen de ILT handhavend optreedt.

Bevindingen

De inspecteur informeert bedrijven altijd schriftelijk over de bevindingen en de eventuele consequenties. Inspecties kunnen leiden tot een interventie. Bestuurlijke interventies zijn: het informeren over wet- en regelgeving, het geven van een waarschuwing, het opleggen van een last onder dwangsom (LOD) en het toepassen van bestuursdwang (LOB). Bij ernstige overtredingen kan de inspecteur een Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) inschakelen die strafrechtelijk kan optreden door middel van het opmaken van een Bestuurlijke strafbeschikking (opleggen van een geldboete).