Onderzoeken naar het VTH-stelsel

Aanleiding voor onderzoeken

In maart 2021 presenteerde de commissie Van Aartsen haar rapport ‘Om de leefomgeving’. Zij trekt op basis van onderzoek de conclusie dat het VTH-stelsel niet goed werkt. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft daarom in de periode 2022 tot en met 2024 meerdere onderzoeken uitgevoerd naar het functioneren van het VTH-stelsel. Deze onderzoeken maakten onderdeel uit van het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel. Na de afronding van dit programma in 2024 heeft de ILT als onafhankelijke rijksinspectie de onderzoeken naar de werking van het VTH-stelsel in de praktijk voortgezet. Het doel van de onderzoeken is om te kijken wat beter kan binnen het VTH-stelsel en bij welke milieuthema’s winst kan worden behaald: schoner, veiliger en duurzamer. Zo kan de ILT samen met de betrokkenen het VTH-stelsel beter laten functioneren.

Onderzoeken naar het VTH-stelsel

Met de VTH-onderzoeken brengt de ILT knelpunten, goede voorbeelden en verbeteringen voor het VTH-stelsel milieu in kaart. Denk aan de mogelijkheden om scherper te vergunnen voor betere luchtkwaliteit, de actualiteit van milieuvergunningen of een milieuthema zoals geluidshinder. De onderzoeken zijn gericht op het VTH-stelsel en niet een bepaald bevoegd gezag, omgevingsdienst of het Rijk. 

Als landelijke toezichthouder haalt de ILT actief signalen en actuele onderwerpen op uit de praktijk via de omgevingsdiensten en andere betrokkenen in het stelsel. Vervolgens formuleert de ILT een onderzoeksvraag, die de basis vormt voor een VTH-onderzoek. Om het antwoord hierop te vinden, voert de ILT gesprekken met betrokken partijen en experts. Ook bestudeert zij documenten die belangrijk zijn voor het onderwerp. Als het rapport af is, stuurt de ILT de resultaten naar de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. De rapporten die de ILT heeft uitgevoerd, staan hieronder.

Samenwerking

De ILT voert de onderzoeken zoveel mogelijk in afstemming met de betrokken partijen in het VTH-stelsel uit. Denk daarbij aan omgevingsdiensten, provincies en gemeenten. Waar relevant betrekken we ook het bedrijfsleven bij onderzoeken en organisaties die omwonenden vertegenwoordigen.  

Werkt u bij 1 van de partners uit het VTH-stelsel? En heeft u tips voor onderzoek? Denk aan thema’s zoals bodem en grondstoffen. Of zijn er signalen dat het VTH-stelsel niet goed werkt? Signalen die bijvoorbeeld gaan over financiering of informatie-uitwisseling. Stuur een e-mail naar VTHonderzoekenilt@ilent.nl.
 

Rollen ILT in VTH-stelsel

De ILT kent meerdere overkoepelende rollen in het VTH-stelsel, waaronder: 

• Toezichthouder en vergunningverlener Leefomgeving
  Omgevingsdiensten (OD’s) en de ILT geven beiden vergunningen af en houden toezicht op de leefomgeving. De ILT werkt samen met omgevingsdiensten aan de vermindering van milieuschade.
• Interbestuurlijk toezichthouder
  De ILT houdt toezicht op de uitvoering van de milieutaken van provincies.

• Advies omgevingsvergunningen
  De ILT beoordeelt vergunningen van omgevingsdiensten, van aanvraag tot en met de beschikking. Dit doet zij vanuit haar wettelijke adviestaak vanuit de Omgevingswet. 
• Onderzoeker naar het VTH-stelsel
  De ILT is onafhankelijk, doet thematische en signalerende onderzoeken en levert hiermee een bijdrage aan de versterking van het VTH-stelsel. Samen met partners werkt zij aan verbetering van de leefomgeving en beperking van milieuschade. 

Naast deze rollen voert de ILT-IOD – de opsporingsdienst van de ILT – in opdracht van het Openbaar Ministerie strafrechtelijke onderzoeken uit met betrekking tot bedrijven of personen die strafbare feiten plegen in het milieudomein. En de ILT beheert het informatiesysteem Inspectieview milieu waarin inspecteurs van ILT en omgevingsdiensten naast andere toezichthouders informatie over inspecties met elkaar delen.