Oekraïne en Rusland - ILT-toezicht op sancties tegen Rusland

De sancties tegen Rusland raken het werk van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Ook de humanitaire gevolgen door de oorlog in Oekraïne vragen extra aandacht van de inspectie. De ILT maakt capaciteit vrij om het toezicht op de sanctienaleving goed vorm te geven op terreinen waar de ILT regulier toezicht houdt. Hierbij werkt de inspectie intensief samen met de Douane, de Maritieme en Luchtvaartpolitie en het Openbaar Ministerie.

Toezicht op sancties

Op basis van de sanctiewetgeving is de ILT aangewezen als een van de toezichthouders. Dit gebeurt deels binnen het reguliere toezicht van de inspectie. Het gaat onder meer om het toezicht op de luchtruimsluiting voor Russische vliegtuigen en alertheid tijdens reguliere lucht- en scheepvaartinspecties. Verder kijkt de ILT of eigenaren van schepen of vliegtuigen of goederen op de sanctielijst staan. Dat gebeurt onder regie van de Douane, die primair verantwoordelijk is voor het toezicht op exportsancties.

Toezicht scheepvaart

Inspecteurs scheepvaart doen een onderzoek bij alle scheepvaartbedrijven die onder het toezicht van de ILT vallen. Hiermee kijkt de ILT of hun activiteiten mogelijk strijdig zijn met de sanctiemaatregelen. Dit kan leiden tot een bedrijfsbezoek voor nader onderzoek. Bij vermoedens van mogelijk strafbare feiten draagt de ILT de casus over aan het Openbaar Ministerie. Verder voert de ILT gericht inspecties uit aan boord van Nederlandse en buitenlandse schepen in Nederlandse havens waar zij risico’s ziet voor overtreding van de sancties. Het gaat daarbij ook om Russisch gevlagde schepen die op basis van uitzonderingsgronden toch de havens in mogen. 

Het toezicht op de sanctiemaatregelen richt zich naast controles in Nederlandse havens ook op het transport van goederen naar Rusland door schepen die wereldwijd onder de Nederlandse vlag varen, maar niet in Nederland komen.

Toezicht luchtvaart

Inspecteurs luchtvaart doen een onderzoek bij alle luchtvaartbedrijven die onder het toezicht van de ILT vallen. Hiermee kijkt de ILT of hun activiteiten mogelijk strijdig zijn met de sanctiemaatregelen. Dit kan leiden tot een bedrijfsbezoek voor nader onderzoek. Bij vermoedens van mogelijk strafbare feiten draagt de ILT de casus over aan de Luchtvaartpolitie. 

Het EU luchtruim is gesloten voor Russische vliegtuigen. De ILT houdt toezicht op de luchtruimsluiting.

Wegtransport en busvervoer

Sinds 16 april 2022 is het voor transportondernemingen uit (Wit-)Rusland verboden om op het grondgebied van de Europese Unie goederen over de weg te vervoeren. Alleen voor enkele specifieke producten, zoals post of humanitaire goederen mag dat nog. Al langer geldt voor het vervoer van verschillende producten naar (Wit-)Rusland een handelsverbod. De weginspecteurs van de ILT zijn extra alert op vrachtwagens met een (Wit-)Russische vervoerder. Ook kijken ze naar mogelijk vervoer van goederen en producten waarop een handelsverbod rust.

Bij een overtreding, of een vermoeden daarvan, brengen inspecteurs waar dit veilig kan de vrachtwagen tot stilstand. De ILT overlegt met het Openbaar Ministerie bij overtredingen door (Wit-)Russische vervoerders. Bij overtredingen van het handelsverbod meldt de ILT dit aan de Douane.

Humanitair busvervoer en wegtransport
De ILT komt ook in aanraking met de humanitaire gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Dit is met name het geval binnen het busvervoer van vluchtelingen en wegtransport van hulpgoederen. Op deze webpagina's staat welke uitzonderingen gelden op de Europese wet- en regelgeving voor humanitair vervoer, bijvoorbeeld als het gaat om benodigde vergunningen.

Oekraïense chauffeurs
Door de oorlog kunnen Oekraïense en andere chauffeurs niet altijd voldoen aan de arbeids- en rusttijden en regels voor terugkeer naar het thuisland om hun documenten of vergunningen aan te vragen. De inspecteurs van de ILT beoordelen de individuele situaties en handelen waar mogelijk flexibel. Vanzelfsprekend mag de veiligheid op de weg daarbij niet in het geding komen.

Overig toezicht

Ook op andere terreinen zet de ILT in op de sanctienaleving of gevolgen van de oorlog. Zo heeft de ILT heeft in het toezicht op drinkwaterbedrijven extra gekeken naar die inspanningen op het gebied van cybersecurity. De waakzaamheid is verhoogd en beveiligingsvereisten zijn waar mogelijk aangescherpt.

Keuze tot intensiveren

De ILT kiest voor intensief toezicht op de sancties zodat het effect van de maatregelen het grootst is. Dit betekent dat de ILT enkele reguliere toezichtstaken op het gebied van luchtvaart en scheepvaart tijdelijk beperkter uitvoert.

Ga terug naar landingspagina

Oekraïne en Rusland