Geluidsoverlast spoorwegen

Als u in de buurt van een spoorweg woont, kunt u last hebben van het geluid. In Nederland is er een onderscheid tussen hoofdspoorwegen, lokale spoorwegen en bijzondere spoorwegen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt alleen toezicht op hoofdspoorwegen. De informatie op deze pagina is daar dan ook op gericht.

Een geluidklacht indienen

Als u geluidsoverlast heeft en wilt weten of dat mag, neemt u contact op met de beheerder van het spoor. In het geval van de Hoekse Lijn is dit RET Rotterdam. Voor de overige spoorwegen neemt u contact op met ProRail.

U legt het probleem uit aan de beheerder. De beheerder beoordeelt uw situatie. Bent u het niet eens met het ontvangen oordeel? Neem dan contact op met de ILT. De ILT bekijkt of het oordeel van de beheerder juist is. Is dit het geval, dan is er verder geen actie van de ILT nodig. Als de ILT concludeert dat het oordeel niet klopt, wordt uw klacht behandeld door de ILT.

Rol van de ILT

De ILT houdt toezicht op geluidnormen. Met dit toezicht wil zij het overschrijden van geluidnormen voorkomen. Als de geluidnormen worden overschreden, onderneemt de ILT actie. Dit is het handhaven van de geluidnormen.

Wat doet de ILT met uw geluidklacht?

Na het indienen van uw geluidklacht bij de ILT, krijgt u een ontvangstbevestiging. De ILT kijkt of zij voldoende informatie van u heeft ontvangen. Is dit niet het geval, dan vraagt de ILT u de informatie aan te vullen. De ILT heeft de volgende informatie van u nodig:

  • De vraag die u aan de beheerder heeft gesteld.
  • Het antwoord dat u van de beheerder heeft ontvangen.
  • Uw adres, postcode en huisnummer.

Als de ILT voldoende informatie heeft, start zij een onderzoek. Hierin wordt gecontroleerd of aan de geluidnormen wordt voldaan. U ontvangt deze beoordeling van de ILT. Ook krijgt u de resultaten van het onderzoek. Hiermee is uw klacht afgehandeld.

Geluidproductieplafonds

Een geluidproductieplafond geeft de maximaal toegestane geluidproductie van een spoorweg aan. In Nederland moeten voor alle delen van de hoofdspoorwegen geluidproductieplafonds zijn vastgesteld. Dit staat in de Wet milieubeheer.  

De hoofdspoorwegen in Nederland zijn vastgelegd in het Besluit aanwijzing hoofdspoorwegen. Deze spoorwegen zijn in het bezit van de Staat en worden gebruikt voor personen- en goederenvervoer. Voor iedere spoorweg in deze regeling wordt de geluidproductieplafondmethode gebruikt.

In deel 2 van de bijlage van de Regeling geluidplafondkaart milieubeheer staat een overzicht van de hoofdspoorwegen. De waarden van de geluidproductieplafonds vindt u terug in het geluidregister. ProRail zorgt ervoor dat het door rijdende treinen veroorzaakte geluid onder de geluidproductieplafonds blijft.

Een deel van de hoofdspoorwegen wordt de Hoekse Lijn genoemd. Hiervan is RET Rotterdam de beheerder.

Vanaf 1 januari 2022 geldt de Omgevingswet. Vanaf dat moment worden geluidproductieplafonds ook gebruikt voor de locaties waar de treinen worden geparkeerd (emplacementen).

Bronmaatregelen

Er zijn verschillende technologische ontwikkelingen om geluidoverlast van spoorwegen te voorkomen. Zo wordt voor de hoofdspoorwegen het langgelast spoor met betonnen dwarsliggers gebruikt.

Als de Omgevingswet ingaat, wordt er nog een maatregel toegevoegd. Dit is om het geluid dat ontstaat door rijdende treinen in bochten te verminderen. Het stiller maken van treinen zorgt voor minder spoorweggeluid.

Saneringen

Saneren is het verminderen van te hoge geluidbelastingen op woningen. Deze te hoge geluidsbelastingen worden knelpunten genoemd. Saneringen worden aangepakt volgens het Meerjarenprogramma Geluidsanering (MJPG). Ook dit is gekoppeld aan de geluidproductieplafonds. Die moeten zorgen dat bestaande knelpunten niet verslechteren en dat er geen nieuwe locaties met knelpunten bij komen.

Geluidproductieplafonds zorgen zelf niet voor een afname van geluidbelastingen op bestaande knelpunten. Daarom wordt er gewerkt met saneringsplannen. Hierin staan maatregelen die moeten worden uitgevoerd. Dit zorgt ervoor dat de ongewenst hoge geluidproductieplafonds worden verlaagd. Daarmee wordt de geluidbelasting op de woning(en) minder.

Actieplan en geluidbelastingkaart

Voor hoofdspoorwegen wordt een actieplan en een geluidsbelastingkaart vastgesteld.

Wet- en regelgeving spoorweggeluid

Er zijn juridische regels voor weggeluid. Deze staan in de wetgeving. De wetgeving richt zich op het zo min mogelijk laten toenemen van het geluid. Een te grote toename van het geluid kan op verschillende manieren worden aangepakt. De belangrijkste manieren zijn:

  • Geluidproductieplafonds
  • Bronmaatregelen
  • Saneringen
  • Actieplan met geluidbelasting kaart