Besturingstoezicht

Wat is besturingstoezicht?

Met besturingstoezicht richt de ILT zich op de besturing van een organisatie: het leiderschap, de besluitvorming en communicatie van haar bestuurders.
Vanuit de ILT vindt op verschillende niveaus toezicht plaats:     

• Operationeel niveau: object- en producttoezicht
• Tactisch niveau: systeemtoezicht
• Strategisch niveau: besturingstoezicht

Object- en producttoezicht is gericht op de uitvoering en laat zien of regels in de praktijk worden nageleefd. Soms is ook sprake van toezicht op systemen, zoals processen en managementsystemen. 

Wanneer tekortkomingen zichtbaar worden, houdt dit mogelijk verband met hoe een organisatie bestuurd wordt. Besturingstoezicht beoordeelt of de leiding van de organisatie veiligheid, gezondheid en duurzaamheid centraal stelt en verantwoordelijkheid daarvoor neemt. Daarbij wordt ook gekeken naar verschillende bestuurlijke aspecten, zoals de financiën, organisatiestructuur, risicomanagement en gedrag en cultuur binnen een organisatie. 

Zo versterken de 3 niveaus elkaar en ontstaat een samenhangende aanpak die leidt tot duurzame verbeteringen. De ILT heeft hiermee al verschillende positieve ervaringen mee en effect bereikt.  

Doel van besturingstoezicht

Binnen toezicht speelt besturingstoezicht een aanvullende rol door niet alleen te focussen op specifieke incidenten of technische aspecten. Ook de onderliggende organisatorische en culturele factoren spelen mee. Soms kan een toekomstige zorgplicht relevant zijn bij besturingstoezicht. Het helpt waar nodig bij het identificeren van patronen, uitdagingen en structurele problemen, waardoor toezicht effectiever is. 

Hoe werkt besturingstoezicht?

Besturingstoezicht kan zowel gaan over (de bevordering van) de naleving van wettelijke kaders als over de schadelijke gevolgen van bijvoorbeeld (herhaalde) niet-naleving van maatschappelijk relevante doel-, systeem- of objectvoorschriften. Het kan zich ook richten op zorgplichten of het tegengaan van maatschappelijke risico’s.

Met besturingstoezicht kijkt de ILT naar de manier waarop een organisatie wordt bestuurd en aangestuurd. Dit toezicht sluit vaak aan op object- en systeemtoezicht en richt zich op de keuzes die aan de top worden gemaakt. De inspecteurs bereiden zich voor door zowel interne als externe factoren in beeld te brengen. Vervolgens gaan ze het gesprek aan met het bestuur of de leiding en, waar nodig, met organen zoals een Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht. Samen bespreken ze waar risico’s kunnen ontstaan en welke patronen verbetering vragen. Heldere afspraken, transparante communicatie en zorgvuldige vastlegging zijn daarbij belangrijk. Door samenwerking tussen de inspectie en de organisatie worden (mogelijke) risico’s teruggedrongen. Daarnaast wordt de kwaliteit, betrouwbaarheid en naleving verder versterkt, zowel binnen de organisatie als ter bescherming van de leefomgeving en ter ondersteuning van de infrastructuur in Nederland.