De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) geeft volgend jaar prioriteit aan het tegengaan van de schadelijke gevolgen van PFAS, het toezicht op cyberweerbaarheid en het toezicht op producten uit webshops van buiten de EU. Om binnen de financiële begroting te blijven is de ILT gedwongen om steviger te prioriteren. "We kunnen niet meer overal dezelfde mate van toezicht bieden", zegt inspecteur-generaal Mattheus Wassenaar over het Jaarplan 2027 dat met Prinsjesdag is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer.
De ILT werkt aan veiligheid, vertrouwen en duurzaamheid in transport, infrastructuur, milieu en wonen. Door vergunningverlening, toezicht en handhaving zet de inspectie in op het beschermen van mens en milieu. Maar ook door maatschappelijke problemen te signaleren en haar bevindingen te delen met de politiek en beleidsmakers. Het jaarplan voor 2027 beschrijft concreet welke keuzes de ILT voor volgend jaar maakt.
Minder middelen
Net als vorige jaren, staat de ILT ook in 2027 voor een grote budgettaire opgave. De kosten stijgen en door continue taakuitbreiding van de ILT is het nodig systemen aan te passen aan nieuwe wet- en regelgeving. Er zijn stevige investeringen nodig in ICT. De ILT ontkomt er niet aan om bepaalde taken minder intensief uit te voeren dan ze zou willen. Dit zijn onder meer de gevolgen van de Rijksbrede taakstelling van het kabinet. Ook lopen voor sommige taken van de ILT de tijdelijke financiering af en wordt de ILT niet voldoende gecompenseerd voor kostenstijging.
Sinds dit jaar voert de ILT minder intensief het toezicht uit op transport van gevaarlijke stoffen, taxi en geluid bij rail en luchtvaart. Ook op het gebied van drinkwater, hoogwaterveiligheid, strafrechtelijke opsporing en legionella maakt de inspectie keuzes. Daardoor komt de inzet van de ILT er anders uit te zien.
“Ik vind het belangrijk om hier transparant over te zijn.” zegt inspecteur-generaal Mattheus Wassenaar over de prioriteiten voor 2027. “We hebben hier een klus te klaren. We bezuinigen om onze financiën weer op orde te krijgen. Daardoor kunnen we niet meer overal dezelfde mate van toezicht bieden. Dat zal merkbaar zijn en kan botsen met de verwachting die de samenleving heeft van de ILT.”
Prioriteiten voor 2027
Wassenaar: “Keuzes maken hoort bij het werk van een inspectie. Ons uitgangspunt blijft dan ook hetzelfde: we willen daar zijn waar we de meeste maatschappelijke schade kunnen voorkomen. Een goed voorbeeld is ons toezicht op de kwaliteit van de bodem. Daar blijven we ons onverminderd voor inzetten, omdat we de afgelopen jaren hebben gezien dat de risico’s groot zijn. Bijvoorbeeld bij staalslakken. Minder toezicht zou daar betekenen dat we niet op tijd signaleren als er iets misgaat.”
De ILT zet zich volgend jaar ook in tegen de schadelijke gevolgen van PFAS voor een betere kwaliteit van het water. Bedrijven moeten chemische stoffen verantwoord gebruiken om schade tijdens productie of gebruik te voorkomen. In 2027 geeft de inspectie verder prioriteit aan: de versterking van het toezicht op de digitale en fysieke weerbaarheid van publieke infrastructuur, een goed werkend VTH-stelsel, de aanpak van milieucriminaliteit en het toezicht op de gevolgen van de uitbreiding van defensieactiviteiten voor omwonenden en de leefomgeving.
Ook zet de inspectie in op versterking van het markttoezicht op producten van webshops die niet aan de Europese eisen voldoen. Samen met andere toezichthouders worden daarom in 2027 meer controles aan de grens uitgevoerd.
Begroting
De totale begroting van ILT voor 2027 bedraagt 251,6 miljoen euro. Om zicht te krijgen of ILT voldoende capaciteit heeft om een zeker kwaliteitsniveau van toezicht te bieden, zal het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen met de ILT een onderzoek doen naar het takenpakket van de ILT. De resultaten worden in 2027 verwacht.