In het jaarverslag kijkt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) terug op de resultaten van haar werkzaamheden in 2025. Van het signaleren van milieuschade door staalslakken tot het wijzen op de gevaren van schadelijke consumentenproducten die via webshops worden aangeboden. ‘Een veilig en duurzaam Nederland mag niet alleen van de ILT afhangen. Bedrijven zijn daarvoor zelf verantwoordelijk, en moeten dat ook laten zien’, zegt Mattheus Wassenaar, inspecteur-generaal van de ILT, in een terugblik op vorig jaar.
Vandaag, op verantwoordingsdag, biedt de minister van Infrastructuur en Waterstaat 2 jaarverslagen van de ILT aan bij de Eerste en Tweede Kamer. Het algemene jaarverslag van de ILT en het jaarverslag van de Inlichtingen- en Opsporingsdienst (ILT-IOD).
Schrijnende schade door staalslakken
2025 was een jaar waarin de ILT flink aan de bel trok. Zoals dat het gebruik van staalslakken een serieuze bedreiging is voor het milieu en de gezondheid van mensen. ‘Ik zie staalslakken als een groot probleem voor Nederland’, zegt Wassenaar. ‘Onze leefomgeving wordt vervuild. Dat raakt me.’
Inspecteurs van de ILT constateerden dat het gebruik van staalslakken wel voldeed aan de wet- en regelgeving, maar tóch leidde tot ernstige milieuschade. Wassenaar: ‘Bij de Haak om Leeuwarden bijvoorbeeld zijn de gevolgen van het gebruik van staalslakken schrijnend zichtbaar. Als je daar staat zie je dat het milieu enorm te lijden heeft, terwijl de wet niet is overtreden. Dan is onze rol als toezichthouder om dit op de agenda te zetten, aan de politiek te signaleren en de maatschappij te informeren.’
Aziatische webshops
Ook bracht de ILT samen met andere toezichthouders een maatschappelijke discussie op gang over de explosieve toename van e-commerce, die met name via Aziatische webshops worden verkocht. Veel producten voldoen niet aan Europese eisen voor veiligheid en duurzaamheid. Ze leiden tot schade voor mensen, bedrijven én het milieu.
Het aanpakken van dit probleem is erg lastig. Wassenaar geeft aan: ‘Het was voor mij belangrijk dat we de risico’s heel concreet maken: deze producten bevatten asbest, lood en brandbare batterijen.’ Inmiddels heeft de EU een akkoord bereikt over extra importheffingen op pakketjes uit Azië. ‘Ik ben trots dat we dit probleem op de agenda hebben gezet. Het probleem van importproducten die onveilig en schadelijk zijn, kunnen we niet alleen in Nederland oplossen. Daar is een Europese aanpak voor nodig. Na ons signaal is de Nederlandse politiek hier serieus mee aan de slag gegaan.’
Milieucriminaliteit
De Inlichtingen- en Opsporingsdienst heeft in 2025 belangrijke stappen gezet in de strijd tegen (internationale) milieucriminaliteit. Dit resulteerde in beslaglegging van bijna €8 ton aan goederen en het afpakken van ruim €1,5 miljoen aan crimineel vermogen. Eind 2025 liepen er ongeveer 17 strafrechtelijke onderzoeken, waaronder naar zware milieucriminaliteit bij DuPont/Chemours en Tata Steel. Er was onder andere een doorzoeking bij Chemours vanwege mogelijke ernstige milieuvervuiling. Een onderzoek naar de export van vervuild kunststofafval leidde tot een veroordeling voor het verschepen van 18 containers naar Azië en Afrika. Daarmee voorkwam de ILT-IOD verdere milieuschade.
Niet zonder uitdagingen
Het werk van de ILT verschuift steeds meer van klassieke handhaving naar signaleren, agenderen en beïnvloeden. Dat gaat niet zonder uitdagingen. Wassenaar: ‘Net als andere overheden hebben ook wij te maken met bezuinigingen. Er zijn steeds meer onderwerpen waar wij toezicht op moeten houden, maar wel met minder budget en minder mensen. Uiteindelijk heeft dat impact op de maatschappij. Tegelijkertijd mag een veilig en duurzaam Nederland niet alleen van de ILT afhangen. Bedrijven zijn daarvoor zelf verantwoordelijk, en moeten dat ook laten zien.’ De ILT verwacht van organisaties dat zij het naleven van regels en het beperken van maatschappelijke schade en risico’s serieus nemen.
Over de ILT
De ILT zet zich dagelijks in voor veiligheid, vertrouwen en duurzaamheid in transport, infrastructuur, milieu en wonen. Een schone, veilige en gezonde omgeving is lang niet altijd vanzelfsprekend. Wij zijn een daadkrachtige toezichthouder met impact en werken met ongeveer 1.700 medewerkers aan ruim 190 onderwerpen op vergunningverlening, toezicht, handhaving en opsporing. Zo dragen we bij aan de bescherming van zowel mens als milieu.