Gebruikt u PFAS in uw bedrijf? Of heeft u in bedrijfsprocessen te maken met PFAS-houdende stoffen? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op bedrijven die met PFAS werken. Lees wat uw verplichtingen zijn en wat het toezicht van de ILT inhoudt.
Verplichtingen voor bedrijven
Inventariseer PFAS in productieprocessen
Veel bedrijven weten dat ze PFAS gebruiken in productieprocessen. Maar sommige bedrijven doen dat onbewust. Door inzicht te krijgen van PFAS in uw bedrijf, kunt u de risico's ervan beperken en minimaliseren. Volg bijvoorbeeld deze stappen om PFAS in uw productieprocessen te inventariseren:
- Laat een geaccrediteerd laboratorium of bedrijf onderzoeken of uw grondstoffen of materialen PFAS-verbindingen bevatten.
- Breng in kaart waar en hoe u deze stoffen gebruikt.
- Onderzoek hoe uw bedrijf omgaat met afval en uitstoot met PFAS.
Beperk uitstoot van PFAS
PFAS zijn Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Elk bedrijf dat een vergunning heeft om met ZZS te werken heeft daardoor een minimalisatieplicht. Dat betekent dat u de uitstoot van PFAS naar lucht en water moet voorkomen. Uw streven naar minder emissies moet u vastleggen in een vermijdings- en reductieprogramma voor ZZS. De ILT controleert het vermijdings- en reductieprogramma bij aanvragen voor vergunningen.
Vervang verboden PFAS
Volgens Europese regelgeving zijn sommige PFAS verboden. Bijvoorbeeld:
- PFOS
- PFHxS
- C9-C14-PFCA's
- PFOA (in blusschuim en consumentenproducten)
- PFHxA (vanaf 10 april 2026 in blusschuim en consumentenproducten)
U bent verplicht om deze stoffen te vervangen. De Europese Unie werkt aan regelgeving om het gebruik van PFAS verder te beperken en op termijn helemaal te verbieden.
Neem veiligheidsmaatregelen
U moet veiligheidsmaatregelen nemen als u werkt met schadelijke stoffen, zoals sommige PFAS. Dat betekent dat u informatie beschikbaar moet stellen aan iedereen die binnen uw leveringsketen met PFAS werkt. Om veilig en gezond te werken met PFAS kunt u een VIB-check doen.
Bedrijven die onder toezicht staan
Om PFAS zoveel mogelijk te weren uit de leefomgeving, controleert de ILT of bedrijven zich houden aan de regels voor PFAS. Kies hierna uw situatie om te zien waarop de ILT controleert.
U verwerkt of vervoert PFAS-houdend afval. De ILT controleert u bijvoorbeeld op het volgende:
- Geeft u informatie over het afvaltransport aan de bevoegde autoriteiten (kennisgevingsplicht) via een EVOA-kennisgeving?
- Zorgt u ervoor dat geen PFAS-houdende afvalstoffen in uw vervoersmiddel achterblijven die volgende afvaltransporten kunnen besmetten?
- Houdt u zich aan de tijdelijke uitvoeringslijn PFAS en EVOA?
- Houdt u zich bij de verwerking van PFAS-houdend afval aan de eisen uit de Omgevingsvergunning? En aan overige vereisten, zoals het vermijdings- en reductieprogramma voor ZZS?
U wint, zuivert en levert drinkwater. De ILT controleert u bijvoorbeeld op het volgende:
- Houdt u zich aan de verplichting om met de huidige zuiveringsinstallaties PFAS-concentraties in drinkwater te verlagen?
- Staat in uw investeringsplannen welke inspanningen nodig zijn om aan een toekomstige norm te voldoen?
- Kunt u de kwaliteit van drinkwater ook op de lange termijn waarborgen?
- Meldt u een normoverschrijding van de drinkwaterkwaliteit bij de ILT?
U gebruikt PFAS in producten of processen. De ILT controleert u bijvoorbeeld op het volgende:
- Houdt u zich aan de minimalisatieplicht bij ZZS? Dus voorkomt of beperkt u de uitstoot van PFAS?
- Gebruikt u uitsluitend toegestane PFAS?
- Meldt u bij de ILT dat u een voorraad heeft van 50 kilo of meer die helemaal of deels bestaat uit POP-stoffen? Lees meer hierover op de pagina Melden voorraad POP-stoffen.
- Als u jaarlijks één ton of meer van een chemische stof produceert of importeert: registreert u de stof in de REACH-databank?
U heeft een brandblusinstallatie met blusschuim waar PFAS in zit. De ILT controleert u bijvoorbeeld op het volgende:
- Meldt u bij de ILT dat u een voorraad heeft van 50 kilo of meer die helemaal of deels bestaat uit POP-stoffen? Lees meer hierover op de pagina Melden voorraad POP-stoffen.
- Vervangt u PFAS-houdend blusschuim op tijd door fluorvrij blusschuim? Meer hierover leest u op de pagina Overstappen op blusschuim zonder PFAS.
Bij rijksdiensten, zoals Rijkswaterstaat of het ministerie van Defensie, controleert de ILT bijvoorbeeld op het volgende:
- Loost u geen PFAS-houdend materiaal of afval in de rijksbaggerdepots Slufter, IJsseloog en Hollandsch Diep?
- Houdt u zich bij saneringen en opgravingen van defensieterreinen aan de regels? Dus voorkomt u dat PFAS-verontreiningen na het gebruik van blusschuim niet verder kunnen verspreiden?
Wetten en regels
De Europese regels over en de restricties op het gebruik van PFAS vindt u in de:
Wat u moet melden bij de ILT
Heeft u 50 kilo of meer aan voorwerpen of mengsels met POP-stoffen op voorraad? Meld dit dan bij de ILT. Dat is verplicht.
Op de pagina Melden voorraad POP-stoffen leest u wat POP-stoffen zijn en hoe u uw voorraad meldt.
Risico's van PFAS
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Deze stoffen zijn brandwerend, vuil- en waterafstotend. Daarom zitten PFAS vaak in regenjassen, pannen, lippenstift, brandblusschuim, zonnepanelen en duizenden andere producten.
Het nadeel van PFAS is dat ze niet of nauwelijks afbreken, zich makkelijk verspreiden en ophopen. Daardoor komen ze terecht in de bodem, het grondwater en het oppervlaktewater. Dat maakt PFAS schadelijk voor het milieu en de gezondheid van mensen en dieren. Op de website van het RIVM leest u meer over PFAS.