Wilt u werken als luchtverkeersleider (ATCO), leerling-luchtverkeersleider, vluchtinformatieverstrekker (FISO) of bediener van een luchtvaartstation (ASO)? Dan moet u een opleiding volgen, de juiste documenten hebben en voldoen aan de eisen voor medische geschiktheid en taalvaardigheid. Lees hoe u medewerker luchtruimbeheer wordt en wat de rol is van de luchtvaartautoriteit van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-Luchtvaartautoriteit).

Opleiding volgen

Om te mogen werken als medewerker luchtruimbeheer, volgt u voor ATCO en FISO eerst een opleiding bij een gecertificeerde opleidingsinstelling voor luchtverkeersdienstverlening. Meer informatie over deze opleiding staat in de:

De ILT-Luchtvaartautoriteit geeft geen opleidingen. Wel beoordeelt de luchtvaartautoriteit of de opleidingsinstellingen aan de eisen voldoen om te mogen opleiden en of zij zich aan de regels houden.

Er zijn 2 gecertificeerde opleidingsinstellingen voor luchtverkeersdienstverlening:

Wilt u werken als medewerker luchtruimbeheer ASO/ADR op een niet-EASA luchthaven? Volg dan eerst een opleiding op de betreffende luchthaven. De Nederlandse Vereniging voor Luchthavens (NvL) biedt hiervoor een door de ILT-Luchtvaartautoriteit goedgekeurde opleiding aan.

Medisch certificaat aanvragen

Om te werken als luchtverkeersleider of vluchtinformatieverstrekker heeft u een medisch certificaat van klasse 3 nodig. Als bediener van een luchtvaartstation heeft u geen medisch certificaat nodig.

Lees meer over het medisch certificaat.

De ILT-Luchtvaartautoriteit beheert uw medische dossier, maar voert geen keuringen uit. Alleen een door de ILT-Luchtvaartautoriteit gecertificeerde arts of een gecertificeerd luchtvaartgeneeskundig centrum mag een medisch certificaat afgeven.

Vind een gecertificeerde arts of luchtvaartgeneeskundige centrum.

Taalvaardigheid aantonen

Voor de afgifte van een bewijs van bevoegdheid heeft u een taalvaardigheidsaantekening (Language Proficiency Endorsement, LPE) nodig op niveau 4 (of hoger). Daarvoor laat u uw taalvaardigheid beoordelen door een erkende taalbeoordelingsinstantie (Language Assessment Body, LAB).

Controleer of het LAB erkend is voor het afnemen van taalbeoordelingen voor luchtverkeersleiders, vluchtinformatieverstrekkers of bedieners van een luchtvaartstation. Een LAB neemt de taalbeoordeling specifiek af voor de functie waarvoor u wordt opgeleid. Met een FCL-taalbeoordeling komt u dus niet in aanmerking voor een ASO LPE.

De ILT-Luchtvaartautoriteit beoordeelt of deze LAB’s taalbeoordelingen mogen afnemen en controleert of zij zich aan de regels houden. 

Vind een erkende taalbeoordelingsinstantie.

Bewijs van bevoegdheid aanvragen

Heeft u uw opleiding afgerond, de examens gehaald en voldoet u aan alle voorwaarden? Dan kunt u een bewijs van bevoegdheid aanvragen. De ILT-Luchtvaartautoriteit geeft deze af.

Bewijs van bevoegdheid (leerling-)luchtverkeersleider

Wilt u luchtverkeersleider worden? Dan haalt u eerst een bewijs van bevoegdheid voor leerling-luchtverkeersleiders. Hiermee mag u onder toezicht van een bevoegde praktijkinstructeur luchtverkeersdienstverlening geven. Daarna kunt u een regulier bewijs van bevoegdheid voor luchtverkeersleider aanvragen. Uw leerling-bewijs van bevoegdheid vervalt zodra u een regulier bewijs van bevoegdheid met minimaal 1 bevoegdverklaring krijgt. U moet binnen 1 jaar na afgifte van het bewijs van bevoegdheid voor leerling-luchtverkeersleider starten met de praktijkopleiding.

Lees meer over het bewijs van bevoegdheid voor (leerling-)luchtverkeersleider.

Bewijs van bevoegdheid ASO

Heeft u een opleiding voor ASO/ADR gevolgd op een niet-EASA luchthaven? Dan kunt u een ASO/ADR bewijs van bevoegdheid aanvragen.

Lees meer over het bewijs van bevoegdheid voor ASO/ADR voor een niet-EASA vliegveld.

Verklaring tijdelijke toestemming aanvragen

In afwachting van de afgifte van het bewijs van bevoegdheid kunt u een verklaring tijdelijke toestemming aanvragen om te werken als luchtverkeersleider, vluchtinformatieverstrekker of bediener van een luchtvaartstation. De examinator ondertekent deze verklaring. De verklaring is een bijlage bij de aanvraag van het bewijs van bevoegdheid. Met deze toestemming verklaart de examinator dat u aan alle eisen voldoet om in aanmerking te komen voor een bewijs van bevoegdheid. Deze verklaring is maximaal 8 weken geldig.

Stuurt u dit formulier niet mee bij de aanvraag van het bewijs van bevoegdheid? Dan mag u pas aan het werk na ontvangst van het bewijs van bevoegdheid.

Geldigheid behouden

Een bewijs van bevoegdheid voor medewerkers luchtruimbeheer heeft geen einddatum. Wel is de eenheidsaantekening op het bewijs van bevoegdheid maximaal 3 jaar geldig. Om in aanmerking te komen voor verlenging van de eenheidsaantekening moet u aantonen dat u nog vakbekwaam bent. Hiervoor moet u aantonen dat u:

  • Het minimum aantal uren taken heeft uitgevoerd voor de eenheidsaantekening die u wilt verlengen.
  • De benodigde herhalingsopleiding heeft gevolgd.
  • Een theoretische toets succesvol heeft afgerond (alleen voor ATCO).