Bent u piloot, luchtverkeersleider of vluchtinformatieverstrekker? Dan heeft u een medisch certificaat nodig om te mogen vliegen of om uw werk te mogen doen. Voor dit certificaat is een medische keuring nodig. U laat zich keuren bij een luchtvaartgeneeskundig centrum of een bevoegd keuringsarts.
Wat is een medisch certificaat
Een medisch certificaat is een officieel bewijs dat u medisch geschikt bent om te vliegen of om luchtverkeersleiding te geven. Het medisch certificaat wordt afgegeven door een luchtvaartgeneeskundig keuringsarts. U krijgt een medisch certificaat nadat u alle verplichte medische onderzoeken heeft afgerond en geschikt bent verklaard.
Op het medisch certificaat staat:
- Voor welke klasse u gekeurd bent (klasse 1, 2, 3 of LAPL).
- Tot welke datum u medisch geschikt bent verklaart.
- Of u een beperking heeft die invloed heeft op uw functioneren in de lucht of als luchtverkeersleider.
Welke klasse nodig
Bij elk bewijs van bevoegdheid hoort een bepaalde klasse medisch certificaat. In de tabel hieronder ziet u welk medisch certificaat u nodig heeft.
| Bewijs van bevoegdheid | Klasse medisch certificaat |
|---|---|
| ATCO of student ATCO | Klasse 3 |
| ATPL | Klasse 1 |
| BPL - commercieel | Klasse 2 |
| BPL - niet commercieel | Klasse LAPL |
| CPL | Klasse 1 |
| FISO | Klasse 3 |
| LAPL | Klasse LAPL |
| MPL | Klasse 1 |
| PPL | Klasse 2 |
| RPA-L | Klasse LAPL |
| RPL | Klasse LAPL |
| SPL - commercieel | Klasse 2 |
| SPL - niet commercieel | Klasse LAPL |
Wie mag keuren
Alleen artsen en medische centra die door de Luchtvaartautoriteit van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-Luchtvaartautoriteit) zijn gecertificeerd, mogen een medische keuring uitvoeren en het medisch certificaat afgeven. Niet alle artsen mogen voor alle klassen keuren. Het maakt ook verschil of het uw 1e keuring is of een verlenging. Een 1e keuring voor klasse 1 en 3 kan alleen bij een luchtvaartmedisch centrum.
Kies een arts of centrum van dit overzicht met erkende luchtvaartgeneeskundige centra en bevoegde keuringsartsen.
U mag zich laten keuren in elke EASA-lidstaat.
Is het uw 1e keuring? Dan geeft u bij de keuring aan welk land de bevoegde autoriteit wordt. Wilt u een bewijs van bevoegdheid aanvragen in Nederland, geef dan op dat de ILT-Luchtvaartautoriteit (CAA NL) de bevoegde autoriteit wordt.
Heeft u al een medisch certificaat en laat u die in het buitenland verlengen of hernieuwen? Dan behoudt uw medisch certificaat een Nederlands (NL) nummer.
Let er in beide gevallen op dat de buitenlandse arts of centrum het complete keuringsdossier doorstuurt naar de ILT- Luchtvaartautoriteit. Deze is immers als bevoegde autoriteit verantwoordelijk voor het beheer van uw medisch dossier.
U vindt een overzicht van erkende luchtvaartmedische centra en artsen op de websites van de diverse luchtvaartautoriteiten.
U kreeg een bericht omdat uw keuring voor een medisch certificaat klasse 1 is geregistreerd in het centrale Europese systeem EAMR (European Aero-Medical Repository).
Tijdens de keuring legt het luchtvaartgeneeskundig centrum een aantal gegevens vast in dit systeem. Denk aan uw persoonsgegevens, de datum van de keuring en de gegevens van uw medisch certificaat, zoals de geldigheidsdatum en eventuele beperkingen.
Het bericht van de EAMR is de bevestiging van deze registratie en bevat uw persoonlijke EAMR-ID. Bewaar dit nummer goed, u heeft het nodig bij volgende keuringen.
Hoelang geldig
Hoelang uw medisch certificaat geldig is, hangt af van de klasse van uw medisch certificaat en uw leeftijd.
- Tot 60 jaar: meestal 12 maanden geldig.
- Vanaf 60 jaar: 6 maanden geldig.
Let op: Bent u ouder dan 40 jaar en voert u tegen betaling vluchten uit met passagiers in een luchtvaartuig dat voor 1 piloot gecertificeerd is? Dan is uw medisch certificaat 6 maanden geldig.
- Tot 40 jaar: tot 60 maanden geldig.
Een certificaat dat u krijgt vóór uw 40e, is uiterlijk geldig tot uw 42e verjaardag. - Van 40 tot 50 jaar: 24 maanden geldig.
Een certificaat dat u krijgt vóór uw 50e, is uiterlijk geldig tot uw 51e verjaardag. - Vanaf 50 jaar: 12 maanden geldig.
- Tot 40 jaar: 24 maanden geldig.
- Vanaf 40 jaar: 12 maanden geldig.
- Tot 40 jaar: tot 60 maanden geldig.
Een certificaat dat u krijgt vóór uw 40e, is uiterlijk geldig tot uw 42e verjaardag. - Vanaf 40 jaar: 24 maanden geldig.
Let op: U moet altijd een geldig medisch certificaat bij u hebben om te mogen vliegen of om als luchtverkeersleider of vluchtinformatieverstrekker te werken.
Moet u uw medisch certificaat binnenkort verlengen? Ga dan op tijd naar de keuring, het liefst meer dan 45 dagen vóór de einddatum. Dan sluit de nieuwe geldigheidsduur direct aan op de oude.
Is uw certificaat verlopen? Dan mag u niet vliegen of uw werk doen. U moet dan hernieuwde afgifte van het medisch certificaat aanvragen.
Voor verlenging of hernieuwde afgifte van uw medisch certificaat moet u altijd medisch gekeurd worden. Maak daarom op tijd een afspraak bij een erkend luchtvaartgeneeskundig centrum of bevoegd keuringsarts.
Bijzondere medische situaties
Soms merkt de arts tijdens de keuring iets op dat medisch extra aandacht vraagt. Bij twijfel overlegt de arts met de medische beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit. Wie de uiteindelijke beslissing neemt hangt af van de klasse van het certificaat:
Ontdekt de arts tijdens de keuring een medische bijzonderheid? Of voldoet u niet volledig aan alle medische eisen? De arts oordeelt of u veilig kunt vliegen of uw werk uitvoeren en bespreekt dit met de medisch beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit. Deze bepaalt of de keuringsarts een medisch certificaat mag afgeven, al dan niet met een beperking. Meestal krijgt u binnen 3 weken te horen of u een certificaat krijgt, met of zonder beperking. Heeft u vragen over dit proces? Neem dan contact op met uw keuringsarts.
Bent u het niet eens met de beslissing van de beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit? Dan kunt u bezwaar maken.
Ontdekt de arts tijdens de keuring een medische bijzonderheid? Of voldoet u niet volledig aan alle eisen? De arts oordeelt of u veilig kunt vliegen. Als dat het geval is, geeft de arts het certificaat af, al dan niet met een beperking.
Bij twijfel overlegt de arts hierover met de medisch beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit. Heeft u vragen over dit proces? Neem dan contact op met uw keuringsarts.
Bent u het niet eens met de uitkomst van uw medische keuring? Bespreek dit dan eerst met uw keuringsarts.
Wat de volgende stap is af van wie het besluit heeft genomen:
- Heeft uw keuringsarts of medisch centrum het besluit genomen? Dan kunt u de ILT-Luchtvaartautoriteit vragen om de uitkomst opnieuw te beoordelen. Dit heet betwisten. Dat kan als u medisch ongeschikt bent verklaard, of als u het niet eens bent met een beperking op uw medisch certificaat.
- Heeft de medisch beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit het besluit genomen? Dan staat in het besluit wat u kunt doen als u het er niet mee eens bent. Meestal kunt u dan bezwaar maken.
Bent u het niet eens met een beslissing van uw keuringsarts of medisch centrum? Dan kunt u de ILT-Luchtvaartautoriteit per brief vragen om de uitkomst opnieuw te beoordelen.
Zet in uw brief in ieder geval:
- Uw naam, adres en woonplaats.
- Waarom u het niet eens bent met de uitslag.
- Uw handtekening.
Stuur uw brief naar:
ILT-Luchtvaartautoriteit
T.a.v. Team Medisch Luchtvaart
Postbus 16191
2500 BD Den Haag
Vermeld op de envelop: MEDISCH VERTROUWELIJK.
U moet uw betwisting binnen 6 weken na de datum van de uitslag van uw medische keuring indienen. Na afloop van deze termijn heeft de medisch beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit 8 weken de tijd om een besluit te nemen. De beslistermijn kan eenmalig 8 weken verlengd worden.
Bent u het daarna ook niet eens met het besluit van de ILT-Luchtvaartautoriteit? Dan kunt u bezwaar maken. Een andere medisch beoordelaar neemt dan een beslissing op uw bezwaar. De medische beoordelaar kan hiervoor advies inwinnen bij onafhankelijke medische adviseurs. Als u het daarna nog steeds niet eens bent met de uitkomst, kunt u beroep instellen.
Medische situatie melden
Sommige medische situaties moet u zelf melden aan een keuringsarts:
Bent u tijdelijk verminderd medisch geschikt? Bent u langer dan 21 dagen ziek? Heeft u een medische ingreep gehad of krijgt u die binnenkort? Heeft u medicatie voorgeschreven gekregen? Of bent u om een andere reden tijdelijk niet geschikt om te vliegen of uw functie uit te voeren? Al deze gevallen moet u melden bij een keuringsarts. U kunt dit doen bij elk erkend luchtvaartgeneeskundig centrum of bevoegd keuringsarts.
Bent u zwanger? Dan heeft dat gevolgen voor uw medisch certificaat. In het begin van de zwangerschap bent u tijdelijk medisch ongeschikt. Dit is omdat uw lichaam verandert en er meer risico is op klachten, zoals vermoeidheid of duizeligheid.
Voor piloten geldt dat een keuringsarts u tot en met de 26e zwangerschapsweek geschikt kan verklaren, na een schriftelijke verklaring van uw verloskundige of gynaecoloog. U krijgt dan een medisch certificaat met een beperking. Na de 26e zwangerschapsweek mag u niet meer vliegen. Na de bevalling of beëindiging van de zwangerschap meldt u zich opnieuw bij uw keuringsarts.
Voor luchtverkeersleiders en vluchtinformatieverstrekkers geldt dat uw certificaat geldig blijft tot het einde van de 34e week van de zwangerschap, als de arts u medisch geschikt vindt.
Lees ook het informatieblad Zwanger en vliegen.
Beheer medisch dossier
De ILT-Luchtvaartautoriteit beheert de medische dossiers van piloten, luchtverkeersleiders en vluchtinformatieverstrekkers. De Luchtvaartautoriteit bewaart uw gegevens veilig. En controleert of artsen en luchtvaartgeneeskundige centra de regels goed volgen. De Luchtvaartautoriteit gebruikt de medische gegevens alleen voor toezicht en voor besluiten over uw medisch certificaat, niet voor andere doelen.
Vragen en antwoorden
Neem met vragen over de keuring altijd contact op met uw keuringsarts of medisch centrum. Ook vragen over de status van uw certificaat stelt u aan het centrum of de arts.
De ILT-Luchtvaartautoriteit kan u geen informatie geven over de status van uw certificaat en deelt geen inhoudelijke medische informatie rechtstreeks met u. De luchtvaartautoriteit communiceert alleen met het medisch centrum of de arts, bijvoorbeeld bij medische bijzonderheden.
Meld de vermissing bij uw keuringsarts of medisch centrum en vraag een duplicaat medisch certificaat aan.
In de tijd dat u geen medisch certificaat kunt laten zien, mag u niet vliegen en uw werk als luchtverkeersleider of vluchtinformatieverstrekker niet uitvoeren.
Heeft u uw medisch certificaat niet bij zich als u gaat vliegen of werken? Dan mag u niet vliegen en uw werk als luchtverkeersleider of vluchtinformatieverstrekker niet uitvoeren.
De kosten van een medische keuring en een medisch certificaat verschillen per keuringsarts of medisch centrum. De ILT-Luchtvaartautoriteit bepaalt deze tarieven niet en heeft hier geen invloed op.
Als uit het onderzoek geen dingen naar voren komen die nader onderzoek vragen krijgt u het medisch certificaat meestal meteen mee. Voor een aantal bijzondere medische condities is de keurend arts verplicht om te overleggen met de medisch beoordelaar van de ILT-Luchtvaartautoriteit. In dat geval krijgt u meestal binnen 3 weken te horen of u het certificaat krijgt.
Voor een nieuwe luchtvaartmedische keuring bent u vrij om zelf een keuringsarts of medisch centrum te kiezen, zolang deze is gecertificeerd.
Heeft u zich al aangemeld bij een keuringsarts of medisch centrum en het aanvraagformulier ingevuld? Dan wordt uw dossier geregistreerd in het centrale systeem dat keuringsartsen moeten gebruiken. Vanaf dat moment kunnen andere artsen en centra uw dossier niet meer openen. U kunt de keuring dan niet ergens anders laten afronden.
Wilt u tijdens de keuring toch stoppen? Dan kunt u de keuring afbreken. De keuringsarts of het medisch centrum moet ook een niet-afgeronde keuring registreren en doorgeven aan de ILT-Luchtvaartautoriteit.
Gaat u voor uw keuring naar een andere keuringsarts of een ander medisch centrum dan een vorige keer? Dan kan het nodig zijn dat deze inzage krijgt in relevante gegevens uit eerdere luchtvaartmedische onderzoeken. Dat mag alleen met uw toestemming. U moet daarvoor een schriftelijke verklaring ondertekenen.