Incidenten en ongevallen in de zeevaart (koopvaardij en visserij) moeten altijd worden gemeld. Bij schade aan het schip of de lading is de kapitein ook verplicht een scheepsverklaring op te stellen bij een notaris.
Hoe meld ik een ongeval in de zeevaart
Ongevallen met zeeschepen die de Nederlandse vlag voeren, moeten worden gemeld bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT):
Niet melden is strafbaar.
Ongevallen en meldplicht
Wie het ongeval moet melden en wanneer, hangt af van het soort ongeval en de gevolgen ervan.
De werkgever moet arbeidsongevallen met overlijden, ziekenhuisopname of blijvend letsel tot gevolg direct melden bij de ILT: +31 88 489 00 00.
Dit staat in de Arbowet, artikel 9.
De kapitein moet incidenten en ongevallen tijdens de reis zo snel mogelijk, maar uiterlijk bij aankomst in een haven in Nederland, Aruba, Curaçao of Sint Maarten, melden bij de ILT: +31 88 489 00 00.
Dit staat in de Schepenwet, artikel 9.
De kapitein moet eventuele schade, mogelijke schade of defecten die de veiligheid van het schip kunnen beïnvloeden zo snel mogelijk melden bij de ILT: +31 88 489 00 00.
Als de schade of het voorval betrekking heeft op de romp of de mechanische en elektrische installaties, moet de kapitein ook het erkende klassenbureau inlichten.
Als het schip zich in een haven buiten het Koninkrijk der Nederlanden bevindt, moet de kapitein ook de bevoegde lokale autoriteiten informeren.
Dit staat in het Schepenbesluit, artikel 67.
Scheepsverklaring notaris bij ongeval
Bij elk incident of schadegeval aan boord moet de kapitein binnen 48 uur na aankomst in de haven een voorlopige scheepsverklaring laten opstellen bij een notaris. Binnen 8 dagen na het opstellen van de voorlopige scheepsverklaring moet de kapitein een volledige verklaring laten opstellen.
Dit staat in Wetboek van Koophandel, artikel 353.
Handhavingsonderzoek ILT
De ILT onderzoekt een scheepsongeval of arbeidsongeval in een handhavingsonderzoek. Het doel is de naleving te bevorderen en de veiligheid aan boord te vergroten. Dit onderzoek richt zich op scheepsbeheerders, reders, kapiteins, officieren en werkgevers. Tijdens of na het onderzoek bepaalt de ILT de vervolgstappen. Die kunnen zijn:
De ILT kan namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat een verzoekschrift indienen bij het Tuchtcollege voor de Scheepvaart tegen kapiteins en officieren aan boord van schepen onder Nederlandse vlag. Zij moeten zich aan boord ten opzichte van de opvarenden, het schip, de lading, het milieu en het scheepvaartverkeer gedragen zoals het een goed zeeman betaamt.
Dit staat in Wet zeevarenden, artikel 4, lid 4.
De ILT geeft meldingen van door aan het Openbaar Ministerie (OM) als er vermoeden is van een strafbaar feit. Het OM beslist per geval of verder onderzoek nodig is. Het OM kan de ILT vragen om mee te doen aan een strafrechtelijk onderzoek.
Naast de bovengenoemde maatregelen kan de ILT zelfstandig besluiten om bestuursrechtelijk te handhaven. Bijvoorbeeld door certificaten in te trekken, werkzaamheden te schorsen, het schip aan te houden, vaarbevoegdheidsbewijzen in te trekken of een bestuurlijke boete op te leggen.
Kennisdeling
Elk handhavingsonderzoek kan waardevolle inzichten opleveren om toekomstige ongevallen te voorkomen. Om de veiligheid op zee te bevorderen, publiceert de ILT bijvoorbeeld Engelstalige safety improvement sheets met veiligheidstips voor het werken met prikkeldraad, perslucht, hogedrukreinigingsapparatuur en meer.
Lees meer over het verbeteren van de veiligheid aan boord van zeeschepen.
Ongevalsmelding bij OVV
De ILT geeft meldingen door aan de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). De OVV beslist of hij een veiligheidsonderzoek doet en is verplicht dit te doen bij zeer ernstige ongevallen, zoals bij verlies van een schip, overlijden of zware milieuschade. De ILT en de OVV hebben verschillende rollen en delen niet zomaar informatie. De ILT en de OVV doen daardoor soms tegelijk onderzoek naar hetzelfde ongeval of incident.