Heeft u een industriële installatie, buisleiding, schip of trein die voor 1994 is gebouwd of geïnstalleerd? Dan kan daar asbest in zitten. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of u veilig omgaat met asbesthoudende en asbestverdachte industriële installaties en objecten. Lees wat het toezicht inhoudt en wat u moet melden bij de ILT.
Asbest in installaties, schepen en treinen
In Nederland is het gebruik van asbest sinds 1994 verboden. Daarom kan in oudere installaties nog asbest aanwezig zijn. Zo ook in de onderdelen daarvan. Naast machines in de industrie kan asbest zitten in buisleidingen, schepen en treinen.
Asbestvezels kunnen vrijkomen als een installatie beschadigd raakt of uit elkaar wordt gehaald voor onderhoud, revisie of sloop. Dat is gevaarlijk voor mens en milieu.
Let op: Bij zeeschepen geldt 1994 niet als grensjaar, want ook nieuwere schepen kunnen asbest bevatten. Reparaties vinden namelijk vaak in het buitenland plaats waar asbestonderdelen nog worden gebruikt.
Inspectie door de ILT
Tijdens een inspectie gaat de ILT na of u installaties, buisleidingen, schepen of treinen heeft met asbest. De inspectie bestaat uit 3 onderdelen:
- Een gesprek met de contactpersoon van uw bedrijf.
- Een ronde door de productiehallen, de werkplaats, het magazijn, ruimten in schepen en treinen en langs installaties.
- Een controle van de onderhoudsadministratie.
Na afloop bespreekt de inspecteur de bevindingen met uw contactpersoon. U krijgt daarna per post een brief met de bevindingen.
Waarop de ILT controleert
Blijkt uit de inspectie dat er (mogelijk) asbest zit in uw installatie, schip of trein? Dan controleert de ILT u bijvoorbeeld op het volgende:
- Kunnen er geen asbestvezels vrijkomen? Kent u de regels over asbest? En welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat mens en milieu in aanraking komen met asbestvezels?
- Heeft u een asbestinventarisatie laten uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf voordat de onderhouds- of renovatiewerkzaamheden beginnen?
- Staat in uw administratie iets over eerdere werkzaamheden met asbest? En zo ja, liet u toen een asbestinventarisatie uitvoeren?
- Laat u werkzaamheden waarbij veel asbestvezels kunnen vrijkomen (risicoklasse 2 en 2A) uitvoeren door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf?
- Volgt u bij onderhoud de regels van het Asbestverwijderingsbesluit?
- Wacht u met andere werkzaamheden totdat het asbest is verwijderd?
- Heeft u geen reserveonderdelen met asbest in uw magazijn?
Als u zich niet aan de regels houdt, dan kan de ILT een waarschuwing geven of een dwangsom opleggen. Bij ernstige overtredingen kan de ILT een proces-verbaal opmaken voor het Openbaar Ministerie.
Uw verplichtingen bij asbesthoudende installaties
U bent verplicht om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren als u een installatie, schip of trein van voor 1994 uit elkaar haalt, sloopt of verwijdert of onderhoudt.
Komt asbest bloot te liggen of kom asbest vrij tijdens onderhouds-, reparatie- of sloopwerkzaamheden? Dan moet u asbest of asbestonderdelen laten verwijderen door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. En de sloop of verwijdering van asbest uit objecten melden bij de ILT.
Inspecties binnenvaart 2026
Als scheepseigenaar bent u verplicht om een asbestinventarisatierapport op te laten stellen en te overhandigen aan personen die werkzaamheden aan uw schip verrichten. Uit inspecties van de ILT in de binnenvaartsector blijkt dat dat nog niet overal gebeurt. Daarom kunt u als scheepvaarteigenaar vanaf de zomer van 2026 inspectie van de ILT krijgen. De ILT bezoekt alleen eigenaren van schepen die varen onder Nederlandse vlag.
Aandachtspunten bij asbestverwijdering (binnenvaart)schip
Na de asbestverwijdering in het verleden kan asbest toch nog aanwezig zijn in (binnenvaart)schepen gebouwd voor 1994. Let u daarom specifiek op mogelijke asbest op deze plekken:
- Isolatie van uitlaatsystemen
- Ankerlieren
- Afsluiters (pakkingen in de afsluiter en de bevestigingspunten)
- Isolatie van de machinekamer
- Opbouw woongedeelte en stuurhut (beplating, asbesthoudende vloerbedekking, rookgaskanaal doorvoeringen)
- Electromotoren (bijvoorbeeld takel om auto te verplaatsen)
- Leidingwerk (bijvoorbeeld tankers)
Wetten en regelingen
De regels over asbest vindt u in:
Samenwerking in het toezicht
Naast de ILT houden andere overheidsorganisaties ook toezicht op asbest:
- De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de veiligheid van medewerkers.
- De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) let op de veiligheid van voedsel en cosmetica.
- Gemeenten controleren gebouwen en andere bouwwerken.