Toezicht op gebruikers van ggo's

Het toezicht van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) richt zich op de deelgebieden ingeperkt gebruik, introductie in het milieu en markttoelating.

Ingeperkt gebruik

Er zijn ongeveer 250 gebruikers van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) voor ingeperkt gebruik. Dit zijn bijvoorbeeld laboratoria van universiteiten, instituten of het bedrijfsleven, inclusief dierverblijven of plantenkassen waar met ggo’s wordt gewerkt. Kijk voor meer informatie bij Biotechnologie op de website van de Rijksoverheid.

Controle door ILT bij ingeperkt gebruik

Gebruikers van ggo’s krijgen regelmatig een controlebezoek van de ILT. Hoe vaak een bezoek plaatsvindt hangt af van het risico, het naleefgedrag en hoe complex het werk is. Het aantal bezoeken varieert van minimaal eens per acht jaar tot meerdere keren per jaar.

De voorschriften in de Regeling ggo gaan vooral over het opzetten van een intern kwaliteitsmanagementsysteem. Bijvoorbeeld het opstellen van voorschriften over interne controle, rapportage, evaluatie en verificatie. Centraal bij de gebruiker is de rol van de biologischeveiligheidsfunctionaris (BVF). Deze functionaris wordt speciaal aangesteld om alle aspecten rond veilig werken met ggo’s in de organisatie te regelen. De ILT controleert hierop en voert ook controles uit door bijvoorbeeld:

  • literatuuronderzoek van wetenschappelijke publicaties
  • controles van logboeken en werkvoorschriften
  • controles op eventuele aanvullende voorschriften in de ggo-vergunning

Introductie in het milieu

Er zijn ongeveer 30 vergunninghouders introductie van ggo's in het milieu. Dit gaat over de veldproeven met genetisch gemodificeerde gewassen, zoals aardappelen en appelbomen. Maar ook klinische toepassingen met ggo’s horen hierbij. Dit kan gaan om gentherapie bij patiënten en om klinische trials bij dieren.

Elke vergunninghouder voor ‘introductie in het milieu’, voor zowel veldproeven als gentherapie, heeft verplicht een milieuveiligheidsfunctionaris in dienst. Deze voert regelmatig interne controles uit. Vergunninghouders die veldproeven uitvoeren worden jaarlijks gecontroleerd door de ILT. Bij gentherapie worden bij de vergunningverlening uitgebreide veiligheidseisen gevraagd die de ILT steeksproefsgewijs worden gecontroleerd.

Veiligheid bij introductie in het milieu

Elke vergunninghouder voor ‘introductie in het milieu’, voor zowel veldproeven als gentherapie, heeft verplicht een milieuveiligheidsfunctionaris in dienst. Deze voert regelmatig interne controles uit. Vergunninghouders die veldproeven uitvoeren worden jaarlijks gecontroleerd door de ILT. Bij gentherapie worden bij de vergunningverlening uitgebreide veiligheidseisen gevraagd. De ILT  controleert hierop met steekproeven.

Markttoelating

Er is maar een beperkt aantal ggo’s toegelaten tot de Europese markt. Vergeleken met bijvoorbeeld de Verenigde Staten van Amerika is de Europese Unie (EU) terughoudend in haar toelatingsbeleid. Dit betekent dat er toezicht moet zijn op de import van niet-toegelaten ggo’s naar de EU. Dit doet de ILT via steekproeven.

De ILT controleert importstromen vanuit landen waar ggo-variëteiten worden geteeld die niet in de EU zijn toegelaten. Zoals maïs, koolzaad en raapzaad. Dit gebeurt in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken, de Nederlandse Algemene Keuringsdienst (NAK), de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) of de Douane.

Samenwerking in ggo-toezicht

Om het ggo-toezicht in de EU te harmoniseren vindt internationale kennisuitwisseling en afstemming plaats met collega ggo-inspecteurs uit het buitenland (zowel binnen de EU als daarbuiten).