De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van de Wet explosieven civiel gebruik (Wecg). Als bedrijven zich niet aan de wet- en regelgeving houden, kan dit maatschappelijke veiligheidsrisico’s met zich meebrengen.
Explosieven bij EDD-bedrijven
De Explosive Detection Dogs (EDD) bedrijven zijn opleidings- en inzetbedrijven, waar honden worden getraind om explosieven op te sporen. Deze bedrijven gebruiken de explosievenhonden onder andere voor het controleren van luchtvracht, preventieve zoekacties naar geïmproviseerde explosieven (bomchecks) en zoekacties naar aanleiding van bommeldingen en evenementen. De Hondengeleiders trainen met de geur van een basisstof van explosieven. De bedrijven die hondengeleiders trainen en inzetten beschikken over verschillende soorten explosieven, welke vallen onder de Wecg. Deze bedrijven moeten de explosieven opslaan op een vergunde locatie. Dit kan een kluis op de bedrijfslocatie zijn.
Veilig gebruik van explosieven
De Wecg heeft als doel de kwaliteit en veiligheid te waarborgen bij de productie, opslag, het gebruik en vervoer van explosieven, en om misbruik te voorkomen. In deze wetgeving zijn verbodspalingen opgenomen over het binnen de Europese Unie in de handel brengen van explosieven, het overbrengen van explosieven en het zonder erkenning vervaardigen, opslaan, gebruiken, overbrengen of verhandelen van explosieven.
Inspecties door de ILT in 2024
De ILT heeft 14 EDD-bedrijven geïnspecteerd in het 3e en 4e kwartaal van 2024. Bij 11 van de 14 bedrijven zijn tekortkomingen geconstateerd. De bedrijven met tekortkomingen hebben hiervoor een waarschuwingsbrief ontvangen.
De tekortkomingen kwamen vooral voort uit het feit dat de bedrijven niet of onvoldoende op de hoogte waren van de Wecg. De meeste bedrijven waren niet in het bezit van een overbrengingsvergunning of een vergunning voor de opslag van explosieven (omgevingsvergunning). De koffers met explosieven waarmee werd getraind, bleven in het bezit van de hondengeleider. De explosieven werden mee naar huis genomen of in de auto van de hondengeleider opgeslagen. Of ze werden wel in een kluis in het EDD-bedrijf opgeslagen, maar zonder vergunning voor deze opslag.
Risico’s van tekortkomingen
Ieder explosievenkoffer bevat ongeveer 2 kilogram aan explosieven. Het niet in het bezit zijn van een overbrengingsvergunning brengt risico’s met zich mee. De gemeente waar het bedrijf opereert is dan niet op de hoogte dat deze explosieven zich daar bevinden en kan hierdoor niet accuraat optreden of risico’s inschatten. Het risico van het zonder vergunning opslaan van explosievenkoffers, is dat deze koffers thuis, bij het bedrijf of in de bedrijfsauto achterblijven. Hierdoor vergroot het bedrijf de kans op vermissing en diefstal van de explosieven en het risico dat deze in verkeerde handen komen.
Herinspecties door de ILT in 2026
De ILT heeft 10 herinspecties uitgevoerd bij alle nog actieve bedrijven in de EDD-branche in het 1e kwartaal van 2026. De andere 4 bedrijven zijn om diverse redenen gestopt als EDD-bedrijf. Uit deze herinspecties is gebleken dat alle actieve bedrijven hun explosievenkoffers met explosieven vergund laten opslaan door erkende bedrijven. Bij de herinspecties zijn geen tekortkomingen geconstateerd en alle EDD-bedrijven voldoen aan de Wecg.
Effect in de branche
Door middel van inspecties, waarschuwingsbrieven en herinspecties is het bewustzijn binnen de EDD-branche toegenomen en houden bedrijven zich inmiddels aan de Wecg. De directe risico’s die tijdens eerdere inspecties werden geconstateerd, zijn opgeheven.