Vermeldingen buisleidingen door de ILT

Omgevingswet

Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen door buisleidingen was sinds 2011 het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) van kracht. Exploitanten hadden de plicht om wijzigingen aan de buisleiding door te geven aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Deze wijzigingen waren vormvrij en kwamen maar mondjesmaat binnen bij de ILT.

Per 1 januari 2024 geldt nu de Omgevingswet met bijbehorende besluiten, en is het Bevb vervallen. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) geeft in paragraaf 4.108 de regels voor het exploiteren van een buisleiding met gevaarlijke stoffen. Net als in het Bevb staan in artikel 4.1109 de regels over het melden van wijzigingen aan een buisleiding met gevaarlijke stoffen. En in artikel 2.17 staat welke gegevens in de melding moeten staan. Deze meldingen moeten nu via het Omgevingsloket ingediend worden. Het Omgevingsloket is onderdeel van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De ILT heeft als toezichthouder de taak om deze meldingen in ontvangst te nemen en te publiceren door artikel 10.20 van het Omgevingsbesluit. Hiermee worden de omwonenden geïnformeerd over de veranderingen in de omgeving.

Meldplicht

Uit de gesprekken met exploitanten en brancheorganisatie VELIN in 2024 bleek dat de meldplicht nog niet voor alle exploitanten duidelijk was. Het was vooral onduidelijk wat, wanneer en hoe men moet melden. Hierop zijn verschillende communicatieacties ondernomen om de meldplicht beter bekend te maken. Op de website van de ILT is het proces beter toegelicht en ingericht, meldingen worden gepubliceerd in de Staatscourant en er is  een memo gedeeld met VELIN en verstuurd aan de exploitanten. Tijdens de inspecties in 2024 en 2025 is de meldplicht een vast onderwerp op de agenda geweest om de bewustwording te verbeteren en ook de vragen van de exploitanten te kunnen beantwoorden. Meer informatie over het melden van aanleg, verandering of beëindiging van buisleidingen vindt u op de website.

Resultaten van 2025

De inspanningen hebben geleid tot 48 meldingen die bij de ILT die via het Omgevingsloket zijn ontvangen. Daarvan bleken er 4 meldingen onterecht te zijn gemeld. Een overzicht van de aanmeldingen:

• Aanpassing of opheffen van afsluiterschema’s, dit kan verschillende redenen hebben.
• Aanleg van nieuwe leidingen, vanwege een nieuw traject of aanpassing van de ligging van het huidige tracé.
• Nieuwe naam van de exploitant door overname of fusie van het bedrijf.
• Beëindiging gebruik van de buisleiding, doordat activiteiten stoppen.
• Het tijdelijk plaatsen van mobiel gasontvangstation en de aanleg tijdelijke noodleidingen vanwege werkzaamheden aan het bestaande gasontvangststation.

Opvolging meldingen

Naar aanleiding van de meldingen wordt afgewogen of er ook inspectie in het veld plaatsvindt door de ILT, een objectinspectie. Naast het uitvoeren van een objectinspectie zijn soms andere acties noodzakelijk, denk aan:

• Het beoordelen van een QRA (kwantitatieve risicoanalyse) bij een nieuwe leiding of nieuw product.
• Afstemming met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) als het een leiding van of naar een mijnbouwwerk betreft.
• Contact met de exploitant.
• Contact met de gemeente waarop de melding betrekking heeft.

Effect

Door de meldingen is er bij de ILT meer zicht gekomen op de ontwikkelingen bij de buisleidingexploitanten. Met name de ontwikkelingen aan het aardgasnetwerk en de voorbereiding op het waterstoftransport. Ook leveren de meldingen informatie op waardoor objectinspecties in het veld plaatsvinden. Dit geeft mede input aan onze risicogerichte aanpak. De afstemming met andere overheden draagt bij aan de bewustwording van de aanwezigheid van buisleidingen en de samenhang tussen de verantwoordelijkheid van overheid en exploitant voor een veilige leefomgeving.