In 2025 voerde de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in totaal 366 vuurwerkcontroles uit. Dit zijn controles bij importeurs, postpakketdiensten, officiële verkooppunten, aan de grens en bij evenementen. In haar toezicht kijkt de inspectie heel gericht naar het meest risicovolle, legale (consumenten)vuurwerk. Ook met het aanstaand vuurwerkverbod blijft toezicht door de ILT nodig, om ervoor te zorgen dat vuurwerk op een veilige manier wordt vervoerd en gebruikt.
Bij overtreding van wet- en regelgeving neemt de inspectie diverse handhavingsmaatregelen. Bijvoorbeeld een waarschuwing, een bestuurlijk gesprek of een last onder dwangsom (LOD). Ook kan de ILT verscherpt toezicht instellen, vergunningen intrekken of strafrechtelijke vervolging starten met een proces-verbaal. Gevaarlijke afgekeurde artikelen worden daarnaast van de markt gehaald en vernietigd.
Vuurwerk op evenementen
De ILT houdt ook toezicht op vuurwerk dat wordt afgestoken bij evenementen in Nederland en controleert of het vuurwerk voldoet aan de wettelijke eisen. Dat doet zij in samenwerking met de omgevingsdiensten. Naar aanleiding van een controle bij een evenement op het dak van een woontoren heeft de ILT overleg gehad met de betreffende omgevingsdienst om de risico’s van vuurwerk op evenementen beter in kaart te brengen.
Sinds een paar jaar ziet de inspectie een toename van het aantal evenementen met theatervuurwerk. De vereiste veiligheidsafstand voor dit vuurwerk is soms maar 8 meter. Dat is een stuk kleiner dan voor professioneel F3- en F4-vuurwerk. Hiervoor geldt een veiligheidsafstand vanaf 60 meter. Theatervuurwerk vergroot het veiligheidsrisico voor het publiek. Daarom gaat de ILT in 2026 vaker controleren bij vuurwerkshows op Nederlandse evenementen.
Postpakketcontroles
Vuurwerk per post versturen is verboden, ook als het om legaal vuurwerk gaat. Postpakketbedrijven hebben een eigen verantwoordelijkheid bij het actief tegengaan en onderscheppen van vuurwerk in postpakketten. De ILT controleert dit via steekproeven. Als de inspectie vuurwerk vindt in een postpakket, dan neemt zij contact op met de politie. De politie gaat vervolgens langs bij de ontvanger. Ook informeert de ILT Europese toezichtspartners over de verzenders, zodat zij hierop kunnen handhaven in hun eigen land.
In 2025 voerde de ILT 20 inspecties uit bij postpakketbedrijven. Hierbij is 6 keer vuurwerk aangetroffen, van noodfakkels en theatervuurwerk tot knalvuurwerk en professioneel vuurwerk. Het ging in totaal om ongeveer 228 kilo. Daarnaast heeft de ILT in samenwerking met de politie en postpakketbedrijven ongeveer 400 zendingen met vuurwerk uit Tsjechië, Polen en Italië achterhaald en onderschept. De politie deed huiszoekingen bij de bestellers en trof in een aantal gevallen grote hoeveelheden vuurwerk aan.
De ILT ziet dat er een betere samenwerking is tussen de bedrijven en overheidsinstanties en dat werpt zijn vruchten af. Er wordt meer vuurwerk gevonden. In 2026 wil de inspectie doorgaan met deze informatie-uitwisseling en zorgen dat postpakketbedrijven elkaar beter informeren over de afzenders van vuurwerk. Hierbij is ook een rol weggelegd voor het nieuwe Post Interventie Team van de politie, waar de ILT ook aan deelneemt.
Onveilig consumentenvuurwerk afgekeurd
Jaarlijks test de ILT het meest risicovolle vuurwerk in de categorieën F1 (fop- en schertsvuurwerk) en F2 (consumentenvuurwerk). F1-vuurwerk mag het hele jaar door worden verkocht aan iedereen ouder dan 12 jaar. F2-vuurwerk mag alleen tijdens de laatste 3 dagen van het jaar worden gekocht en vervoerd door consumenten.
In 2025 testte de inspectie 40 verschillende soorten fonteinen, knetterlinten en flitstabletten (F1-vuurwerk). 37,5% van het geteste F1-vuurwerk werd afgekeurd vanwege het risico dat er brandende delen terecht zouden komen op toeschouwers of degene die het vuurwerk afsteekt.
Van het F2-consumentenvuurwerk testte de ILT 186 verschillende soorten batterijen enkelschotsbuizen, combinaties en compounds (samengesteld vuurwerk). Hiervan werd 25,8% afgekeurd vanwege ongewenste ontploffingen, langer dan 2 minuten nabranden, blindgangers en brandende delen buiten de veiligheidscirkel van 8 meter en onder 3 meter hoogte. Ook vuurwerk met een hele korte of hele lange lontvertraging werd afgekeurd. De lontvertraging hoort tussen de 3 en 8 seconden te liggen. Te kort betekent dat iemand te weinig tijd heeft om op veilige afstand te gaan staan. Te lang vergroot de kans dat iemand gaat kijken waarom het vuurwerk niet ontbrandt. Vanwege het mogelijke risico keurde de ILT dit vuurwerk af.
Eindejaarscontroles
In aanloop naar de vuurwerkverkoop controleert de ILT extra bij importeurs en officiële verkooppunten in de laatste weken van december. De bevoorrading van de verkooppunten verliep over het algemeen volgens de regels. Toch kreeg een bedrijf een LOD opgelegd omdat de invoer en het transport van vuurwerk niet correct bij de ILT was aangemeld. Een juiste en volledige melding is belangrijk om zicht te houden op hoeveel en welk soort vuurwerk Nederland binnenkomt. Daarnaast zag de ILT tijdens haar controles dat op veel locaties de veiligheid in het geding kwam vanwege grote vuurwerkvoorraden. De ILT heeft hierover contact opgenomen met de betreffende omgevingsdiensten, die toezien op de opslag van vuurwerk.
Bedrijfscontroles
Met haar toezicht wil de ILT de veiligheid bevorderen en voorkomen dat onveilig vuurwerk in omloop wordt gebracht. Dit doet zij onder andere door het hele jaar door bij vuurwerkimporteurs en vuurwerkdistributeurs te controleren. De controles richten zich op het doen van de juiste meldingen. Op die manier is bekend welk vuurwerk waar ligt, naartoe wordt gebracht en wordt gebruikt voor een vuurwerkshow. Samen met de inspecteurs gevaarlijke stoffen wordt ook gecontroleerd of het transport van vuurwerk over de weg voldoet aan de regelgeving (ADR).
Last onder dwangsom
Importeurs moeten het vuurwerk dat de ILT heeft afgekeurd van de markt halen en laten vernietigen. De inspectie heeft steekproefsgewijs 30 winkels hierop gecontroleerd. Bij 4 winkeliers trof de ILT afgekeurd vuurwerk aan of vuurwerk dat in Nederland is verboden. Zij kregen een voorlopige LOD opgelegd. Dit om ervoor te zorgen dat het vuurwerk niet werd verkocht en zo snel mogelijk terugging naar de importeur. De importeur moet ervoor zorgen dat het vuurwerk wordt vernietigd en de ILT controleert hierop. Als een importeur niet kan aantonen dat is voldaan aan de eisen van de LOD, moet deze de dwangsom betalen.
Ook met aanstaand vuurwerkverbod veilig vuurwerk
Als het vuurwerkverbod in Nederland doorgaat, dan is het voor consumenten verboden om vanaf de jaarwisseling 2026/2027 F2-vuurwerk af te steken, te bezitten of te vervoeren. Gemeentelijke handhavers en politie zien toe op de naleving van dit verbod. Door het verbod zal hoogstwaarschijnlijk minder F2-consumentenvuurwerk te koop worden aangeboden. Naar verwachting kunnen verenigingen toestemming krijgen om op oudjaarsavond F2-vuurwerk af te steken. Juist daarom blijft veilig vuurwerk belangrijk en daar blijft de ILT op toezien.
Veiligheid vergroten door samenwerkingen
Om ervoor te zorgen dat vuurwerk veilig is, werkt de ILT samen met andere instanties zoals politie, douane, omgevingsdiensten, partners binnen de EU, maar ook de vuurwerkbranche zelf.
In 2025 deed de ILT mee met het Field Lab Gevaar Transport Illegaal Vuurwerk dat onderdeel is van het Offensief Tegen Explosies van het ministerie Justitie en Veiligheid. Vuurwerk van de zwaarste categorie wordt voornamelijk opgehaald in Oost-Europese landen en over de weg naar Nederland gebracht. Ook wordt het vuurwerk via webshops besteld en via sorteercentra van postpakketbedrijven afgeleverd bij de besteller. Dagelijks rijden de voertuigen van postpakketbedrijven door Europa zonder dat bekend is wat er wordt vervoerd. Het Field Lab Gevaar Transport Illegaal Vuurwerk wilde laten zien hoe gevaarlijk dit is en aantonen dat dit een Europees probleem is.
Het fieldlab liet een video maken waarin de verwoestende kracht zichtbaar is als een voertuig met 1.800 cobra’s (illegaal vuurwerk) ontploft. Aan de hand van deze video wil het Offensief tegen Explosies laten zien dat de EU-lidstaten gezamenlijk de risico’s en het gevaar van illegaal vuurwerk moeten aanpakken.