Sinds 1 januari 2021 gelden verplichtingen voor bedrijven in Nederland die onder de Europese conflictmineralenverordening (EU 2017/821) vallen. In dit jaarverslag doet de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) verslag van haar toezichtactiviteiten in 2025 en kijkt vooruit naar voorgenomen activiteiten in 2026.
De verordening verplicht EU-importeurs om gepaste zorgvuldigheid, ook wel due diligence genoemd, toe te passen in de toeleveringsketen bij het importeren van mineralen en metalen met tin, tantaal, wolfraam of goud. Deze 4 mineralen worden vaak samen afgekort als ‘3TG’. De verordening is opgesteld om transparantie en zekerheid te bieden inzake de toeleveringspraktijken van EU-importeurs, en daarmee van smelterijen en raffinaderijen die mineralen betrekken uit conflict- en hoog-risicogebieden. De verordening zorgt ervoor dat EU-bedrijven op een verantwoorde manier tin, tantaal, wolfraam en goud inkopen. Importeurs moeten daartoe beleid opstellen voor hun toeleveringsketen en de risico’s daarin inzichtelijk maken en beperken. Ook moeten zij, eventueel in georganiseerd verband, audits laten uitvoeren bij hun leveranciers en hierover publiceren.
Wanneer het materiaal uit een conflictgebied afkomstig blijkt, moet de importeur de nodige risicobeheersende maatregelen doorvoeren. Zo moeten deze bedrijven er onder andere op toezien dat hun toeleveranciers niet bijdragen aan de financiering van gewapende conflicten. Zie voor de conflictgebieden het kaartje op de volgende pagina.
Elke Europese lidstaat moet zorgen dat bedrijven zich aan de verordening houden. Hiervoor stellen lidstaten een toezichthouder aan: National Competent Authority (NCA). In Nederland is de ILT aangewezen als toezichthouder op deze verordening. Opdrachtgever is de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHOS). De Minister van BHOS financiert de ILT-inzet voor de toezichtstaak.
Samengevat moeten bedrijven die boven de in de verordening opgenomen drempelwaarden importeren aan de volgende voorwaarden te voldoen:
- Opstellen van (door directie vastgesteld) beleid voor de toeleveringsketen (artikel 4 CMV), zodat deze keten inzichtelijk is én betrokken partijen handelen volgens de door de OESO-opgestelde richtlijnen over gepaste zorgvuldigheid.
- Vaststellen van risico’s in de toeleveringsketen en een strategie om deze risico’s te beperken door importeurs van mineralen óf ingeval van invoer van metalen het beoordelen van de risico’s aan de hand van auditrapporten of andere bewijsmiddelen en waar nodig de beheersmaatregelen uitvoeren (artikel 5 CMV).
- Aantonen dat toeleverende raffinaderijen of smelterijen voldoen aan de CMV door het beschikbaar stellen van auditrapporten (artikel 6 CMV).
- Het op verzoek informeren van bevoegde autoriteiten en afnemers en het ‘jaarlijks zo breed mogelijk, onder meer via internet, openbaar verslag’ uitbrengen over het beleid en de uitvoering van verantwoord betrekken van mineralen en metalen (artikel 7 CMV).
In dit jaarverslag doet de ILT verslag van haar toezichtactiviteiten in 2025 en kijkt vooruit naar voorgenomen activiteiten in 2026.