Nederland kent ongeveer 400 bedrijven die vanwege het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (BRZO) ongewone voorvallen (incidenten) moeten melden aan hun bevoegd gezag. In 2019 is het percentage BRZO-bedrijven dat meldingen deed met 51% vrijwel gelijk gebleven aan 2018. Het aantal bedrijven dat geen melding doet, is daarmee nog steeds fors. In 2019 werden in totaal 2.324 ongewone voorvallen gemeld.
Ongewone voorvallen zijn incidenten met mogelijk verregaande gevolgen voor het milieu en de omgeving. Voorbeelden zijn brand of lekkages van gevaarlijke stoffen. De ILT registreert en analyseert deze meldingen samen met de 6 BRZO-omgevingsdiensten (BRZO-OD’s). Ook doen zij onderzoek om de oorzaak te achterhalen en om het risico op nieuwe incidenten te verkleinen. De overheden gebruiken de informatie ook voor hun toezichtstaak.
Meldplicht ongewoon voorval BRZO
Bedrijven moeten een incident op grond van artikel 17.2 Wet milieubeheer (Wm) melden aan de provincie of de gemeente (het bevoegd gezag). Afhankelijk van de aard en omvang van het voorval kunnen zij een onderzoek instellen. De inspectie ontvangt alle meldingen aan het bevoegde gezag via de BRZO-OD’s
Meldingen BRZO-bedrijven
Sinds 2015 is het aantal bedrijven waarvan een melding is geregistreerd bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) toegenomen van 35% naar 51% in 2019 (figuur 1). Daarnaast is ook het aantal ontvangen en geregistreerde meldingen van BRZO-bedrijven gestegen. De BRZO-OD’s stimuleerden in 2018 bedrijven om incidenten te melden. Daarbij vroegen zij bedrijven ook om de kwaliteit van de meldingen te verbeteren. In 2019 is dit beleid voortgezet.
Ondanks verbeteringen die de actieve benadering door BRZO-OD’s opleverde, voldoen de meldingen nog niet altijd aan de eisen en is het niet mogelijk een goede analyse uit te voeren. De BRZO-OD’s en de ILT hebben een analysemodel ontwikkeld voor meer inzicht in type voorvallen en trends. Figuur 1 geeft inzicht in de ontwikkeling van het percentage BRZO-bedrijven met geregistreerde meldingen.
Figuur 1: Aandeel BRZO-bedrijven met 1 of meer geregistreerde meldingen
Cijfers in procenten
Geregistreerde meldingen
In 2018 gebruikten de BRZO-OD’s een informatiemodel, dat samen met de ILT is gerealiseerd, voor het uniform en compleet melden. In 2019 is dit model verder aangepast zodat het nog beter bijdraagt aan een landelijk dekkend uniforme registratie van ongewone voorvallen bij BRZO-bedrijven. De verkregen informatie uit het model heeft onder andere geleid tot verbetering van de analysemogelijkheden.
Bevorderen meldingen in 2020
Omdat een fors aantal bedrijven geen melding doet, blijven de ILT en de BRZO-OD’s in 2020 het melden van ongewone voorvallen bij BRZO-bedrijven stimuleren. Alle BRZO-OD’s brengen de meldingen in hun regio in beeld en gaan onderzoeken wat de reden is van het niet melden. Met behulp van een informatiekaart wordt dit onderwerp in 2020 door toezichthouders besproken met de BRZO- bedrijven. In 2020 maken de BRZO-OD’s een leidraad voor het doen van meldingen. In deze leidraad staan ook de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet, waarbij bedrijven alleen ‘significante’ ongewone voorvallen moeten melden
Indicatie meldingen
In figuur 2 zijn de in 2019 geregistreerde incidenten bij BRZO-bedrijven per soort voorval weergegeven. In totaal gaat het om 2.324 reguliere meldingen bij BRZO-bedrijven.
Figuur 2: Soorten incidenten in 2019 bij BRZO-bedrijven
Reguliere meldingen
| Soorten voorvallen | |
|---|---|
| Lekkage/emissie naar lucht | 23% |
| Lekkage/emissie naar bodem | 16% |
| Lekkage/emissie naar oppervlaktewater | 4% |
| Lekkage/emissie naar riool | 2% |
| Ongeplande installatiestop | 13% |
| Geplande installatiestop | 0,5% |
| Gepland onderhoud met milieurisico | 4% |
| Ongepland onderhoud met milieurisico | 4% |
| Fakkelen | 12% |
| Stoom afblazen | 0,6% |
| Brand | 6% |
| Arbo-ongeval | 0,4% |
| Anders | 20% |