Dit is de 3e editie van de nieuwsbrief van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) over hoogwaterveiligheid.
Met deze nieuwsbrief informeert de ILT de sector over het toezicht op de zorg voor de primaire waterkeringen en regionale waterkeringen in beheer bij het Rijk.
In deze nieuwsbrief leest u onder andere over de ontwikkeling van het toezicht op de Landelijke Beoordelingsronde 2 (LBO2) en de periodieke overleggen van de ILT met de waterkeringbeheerders over waterveiligheid en waterveiligheidsrapportages. Ook is een landelijk overzicht opgesteld met de planning van de beoordelingen tot aan 2035 en wordt er ingegaan op de voortgang van de beoordelingen.
Toezicht op Hoogwaterveiligheid
In de eerste helft van 2026 is de ILT met verschillende waterschappen en Rijkswaterstaat in gesprek gegaan over de waterveiligheid van de primaire waterkeringen. Veel onderwerpen kwamen aan bod, zoals waterveiligheidsrapportages, de zorgplicht voor de primaire waterkeringen, de voortgang van LBO2, Plannen van Aanpak en Verhalen van de keringen. In een enkel geval nam op verzoek van de ILT ook de portefeuillehouder waterveiligheid van het betreffende waterschap deel aan het gesprek.
Voor LBO2 zijn bij een aantal waterschappen zogenaamde startgesprekken gehouden. Deze gesprekken worden in overleg met het waterschap gepland, voorafgaand aan de eerste beoordeling die door de keringbeheerder wordt uitgevoerd. Tijdens deze gesprekken is het Plan van Aanpak en het Verhaal van de Kering toegelicht en is nader ingegaan op de kwaliteitsborging. Ook benoemden de keringbeheerders punten die in de uitvoeringspraktijk nog knellen of waarover nog onduidelijkheid is. Dat betreft bijvoorbeeld hoe om te gaan met nieuwe kennis, en de onzekerheid over hoe gebruiksklaar deze nieuwe kennis is. De ILT zal deze punten oppakken binnen haar signaleringsfunctie en hierover in gesprek gaan met betrokken partijen.
De ILT heeft tijdens de bijeenkomsten de wettelijke eisen en bestuurlijke afspraken, zoals opgenomen in het Draaiboek LBO2, nog eens benadrukt. Ook ging de ILT in op haar risicogerichte en selectieve aanpak in het toezicht.
De waterveiligheidsrapportages komen in de jaarlijkse gesprekken ook aan de orde. De waterveiligheidsrapportages geven een goed en actueel beeld van de waterveiligheid en van de uitdagingen en de risico’s in de verschillende beheergebieden. Uit de rapportages blijkt dat de zorgplicht goed wordt ingevuld. De ILT heeft in een aantal gevallen gevraagd om ook de nieuwe activiteiten uit het kader zorgplicht van 2024 toe te voegen aan de rapportage, zoals de activiteit Object- en systeembeveiliging. Daarbij gaat het nadrukkelijk ook om cyberveiligheid. Ook het standaard opnemen van de areaalplanning van LBO2, of wijzigingen in die planning, is voor een aantal keringbeheerders nog een aandachtspunt.
Ook in de tweede helft van 2026 zijn er nog (start)gesprekken gepland over onder meer de voortgang van de beoordelingen van de primaire waterkeringen en de zorgplicht.
Areaalplanning LBO2
De ILT monitort de voortgang van LBO2 op basis van de areaalplanning van de keringbeheerders. De beheerders leggen hun actuele areaalplanning met eventuele herzieningen jaarlijks vast in de Waterveiligheidsrapportage. Dit gebeurt volgens de afspraken die zijn opgenomen in het Draaiboek LBO2.
Een goede areaalplanning en spreiding is belangrijk om alle dijktrajecten te kunnen beoordelen binnen de wettelijke beoordelingstermijn van LBO2. Daarbij is de peildatum 1 januari 2035.
Op basis van de areaalplanningen van de keringbeheerders stelde de ILT een overzicht op van de spreiding van de 237 beoordelingen. Dit ziet u in de onderstaande grafiek (figuur 1). Daarin staan ook de verschuivingen ten opzichte van de oorspronkelijke planning in 2024, de zogenaamde nulmeting. Deze grafiek is geactualiseerd op 1 juli 2026.
Figuur 1: Landelijke areaalplanning beheerders primaire waterkeringen LBO2
Per jaar van indiening
Voortgang beoordelingen LBO2
Veel keringbeheerders zijn inmiddels begonnen met het beoordelen van de dijktrajecten. Voorafgaand aan de beoordeling stellen ze een Plan van Aanpak en het Verhaal van de kering op. Het verhaal van de kering wordt meestal uitgebreid en gedetailleerd beschreven. De keringbeheerders zien dit verhaal als een belangrijk document om informatie over de kering voor nu en de toekomst goed vast te leggen.
Op 1 juli 2026 zijn 11 dijktrajecten volledig beoordeeld en afgerond. Daarnaast is van 1 ingediende beoordelingsrapportage het beoordelingsproces nog niet volledig doorlopen. Deze is nog in behandeling bij de ILT.
Figuur 2 laat de voortgang van de beoordelingen van de primaire waterkeringen in LBO2 zien op 1 juli 2026.
Figuur 2: Voortgang van de beoordelingen in LBO2
In LBO1 was er ook de mogelijkheid om voor dijktrajecten een voorlopige beoordeling uit te voeren, met als voorwaarde dat deze trajecten in LBO2 voor 1 januari 2029 een definitief oordeel zouden krijgen. Uitstel aanvragen van deze termijn is mogelijk volgens de Redeneerlijn Handelingsperspectief uitstel oordeel beoordeling.