In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) uit 2011 is de rol van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in de ruimtelijke ordening in hoofdlijnen weergegeven. Die rol richt zich op de nationale ruimtelijke belangen. De inspectie ziet toe op een goede doorwerking van die nationale belangen in de provinciale verordening, de inpassingplannen en op de toepassing daarvan in de praktijk.
De inspectie brengt met onderzoek in beeld hoe de wet- en regelgeving op het gebied van ruimte en specifiek de nationale belangen door gemeenten feitelijk worden toegepast. Zij heeft geen toezichthoudende rol naar gemeenten.
In 2020 voert de ILT een aantal kleine en grotere (meer complexe) onderzoeken uit naar de ruimtelijke doorwerking van nationale belangen in provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen. Een concreet voorbeeld van een klein onderzoek is het beoordelen van een beperkt aantal bestemmingsplannen op een correcte ruimtelijke doorwerking van de reservering van de parallelle Kaagbaan bij Schiphol.
Totstandkoming nationaal belang: reservering parallelle Kaagbaan
Tot 1 april 2008 was deze opgenomen in het Streekplan Noord-Holland Zuid en vanaf die datum heeft het Rijk de reservering overgenomen. De provincie huldigt het standpunt “baan erbij, is baan eraf”. Het Rijk wil niet voorsorteren op de sluiting van banen en alle opties open houden. Om die reden heeft het Rijk het reserveringsbeleid overgenomen van de provincie. De reservering maakte vanaf 2009 onderdeel uit van de Luchtvaartnota, herbevestigt in de Actualiseringsbrief die door de Tweede Kamer is geaccepteerd en tot slot opgenomen in het Barro en bevestigd in de SVIR waar provincie en gemeente Haarlemmermeer mee akkoord zijn gegaan.
Inachtneming Barro-regels met betrekking tot de reservering parallelle Kaagbaan
Op 23 april 2013 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een voorbereidingsbesluit genomen en mededeling gedaan dat de minster een AMvB voorbereid voor het reserveringsgebied parallelle Kaagbaan van Schiphol. Op 1 februari 2014 is de AMvB Ruimtereservering parallelle Kaagbaan in werking getreden. Binnen het gebied waarvan de begrenzingen zijn verbeeld op de kaart in bijlage 9 wordt geen bestemmingsplan vastgesteld dat een wijziging of afwijking inhoudt ten opzichte van het ten tijde van de inwerkingtreding van deze titel geldende bestemmingsplan (art.2.14.1 lid 1) Dit geldt echter niet voor de vaststelling van het bestemmingplan dat de aanleg van de Boerenlandvariant N201 mogelijk maakt (art.2.14.1 lid 2). Tijdelijke bouw in het reserveringsgebied is echter mogelijk, in afwijking tot uiterlijk 1 januari 2024. De reikwijdte van het besluit gaat niet verder dan de grondreservering voor de start- en landingsbaan. Een juridische verandering van de ruimtelijke inpassing van de parallelle Kaagbaan is nu niet aan de orde.
Werkwijze onderzoek
Onderzocht is in welke mate de reservering van de start- en landingsbaan in de betreffende bestemmings-plannen is geborgd en daarom niet strijdig met titel 2.14 van het Barro.
Voor het beoordelen van de bestemmingsplannen zijn die plannen gekozen gelegen op of in de nabijheid van de start- en landingsbaan. Het betreft de volgende plannen:
Vastgesteld bestemmingsplan Rozenburg Schiphol Logistics Park (2016)
Het zuidelijk deel van de start- en landingsbaan ligt in dit bestemmingsplan. De bestemming is agrarisch en verkeer. De agrarische gronden worden benut voor de reservering van de parallelle Kaagbaan en verkeer betreft het tijdelijk gebruik van de N201-Boerenlandvariant.
Onherroepelijk bestemmingsplan Schiphol (2013)
Het bestemmingsplan is voor de inwerkingtreding de reservering van de parallelle Kaagbaan vastgesteld en voldoet daarmee aan de Barro-vereisten.
Vastgesteld bestemmingsplan Rozenburg Corneliahoeve (2015)
Het bestemmingsplan is in 2013 herzien om een bedrijventerrein mogelijk te maken. Het ministerie van IenW heeft in maart van dat jaar zienswijzen ingediend, waarin werd verwoord dat het plan niet volledig in overeenstemming was met het reserveringsbeleid en de in voorbereiding zijnde AMvB parallelle Kaagbaan. In reactie hierop heeft de gemeente het plan aangepast en geborgd dat de ontwikkeling daadwerkelijk alleen buiten het reserveringsgebied mogelijk is. Het bestemmingsplan is beoordeeld en voldoet aan de reserveringsdoelstelling van het Rijk.
Vastgesteld bestemmingsplan Oude Meer Groenenberg (2015).
Het noordelijk deel van de start- en landingsbaan is gelegen in dit bestemmingsplan. Het gebied heeft al sinds 2002 een bedrijfsbestemming en is sindsdien niet gewijzigd. Daarmee voldoet het aan de Barro-eis dat met de inwerkingtreding van de reservering van de parallelle Kaagbaan vigerende bestemmingsplannen gerespecteerd zullen worden.
Conclusie onderzoek
De ruimtelijke reservering van de start en landingsbaan van de parallelle Kaagbaan in de bestemmingsplannen van de gemeente Haarlemmermeer is niet in strijd met de Barro-regel, titel 2.14. Of deze reservering nog effectief is voor wat betreft een daadwerkelijke realisering van deze baan, is in dit kader niet onderzocht.