Verantwoordingsdocument waarin de Inspectie Leefomgeving en Transport uitleg geeft over de uitkomsten van de consultatie over scheiding DAEB en niet-DAEB.

Inleiding

Op 27 mei 2016 heeft de Autoriteit woningcorporaties (Aw) de definitieve versie van het beoordelingskader scheiden DAEB/niet-DAEB gepubliceerd. De nieuwe Woningwet, die op 1 juli 2015 in werking is getreden, verplicht woningcorporaties zich te concentreren op hun kerntaak: het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen aan mensen met een laag inkomen. Samen met nog enkele andere diensten, betreft dit de zogenaamde Diensten van algemeen economisch belang (DAEB). Dergelijke diensten moeten juridisch dan wel administratief gescheiden zijn van hun andere activiteiten (niet-DAEB), die in een gelijk speelveld met commerciële aanbieders moeten kunnen worden aangeboden. Deze scheiding moet per 1 januari 2018 zijn beslag hebben gekregen en zal dus in de komende periode vorm moeten krijgen. De Aw beoordeelt de scheidingsvoorstelling aan de hand van het gepubliceerde beoordelingskader.

In oktober 2015 heeft de Aw de hoofdlijnen gepubliceerd waarlangs de scheidingsvoorstellen opgesteld moeten worden. Deze hoofdlijnen zijn nader uitgewerkt met een vijftal pilotcorporaties en in nauwe samenwerking met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Dit heeft op 1 april 2016 geleid tot een consultatieversie van het beoordelingskader, waarop tot eind april commentaar geleverd kon worden. Hierbij doet de Aw verslag van deze beoordelingsfase. Het proces dat het afgelopen halfjaar doorlopen is, is voor de Aw en WSW ook een eerste proeve geweest van het gezamenlijk optrekken. Dat heeft ertoe geleid dat er een grote mate van overeenstemming bestaat tussen deze 2 partijen, zodanig dat de Aw verdere gesprekken over een vorm van verticaal toezicht met vertrouwen tegemoet ziet. Op enkele punten is nadere uitwerking nodig. WSW en de Aw hebben daartoe een groeitraject afgesproken, gericht op het verkrijgen van een zo groot mogelijke eenduidigheid over de te hanteren normen waarbij ieders taken en verantwoordlijkheden uiteraard gerespecteerd zullen worden. Daar waar verschillende interpretaties leefden van de implicaties van de nieuwe Woningwet, heeft de Aw kennis genomen van de verschillende standpunten en op basis daarvan een interpretatie gekozen aansluitend bij de letter en bij de doelstellingen van de wet. Dit laatste punt betrof vooral de betekenis van de vereiste levensvatbaarheid van de DAEB-tak na een administratieve scheiding.

Reacties

In totaal zijn er 20 reacties binnengekomen (9 corporaties, 4 stakeholders, 5 adviesbureaus en 2 banken). De Aw is zeer erkentelijk voor het ontvangen van de reacties. Het constructieve karakter van de reacties, de inhoudelijke gerichtheid en uitgebreide onderbouwing, geven blijk van een grote betrokkenheid en inzet. Veel partijen hebben op dezelfde onderwerpen gereageerd. Na clustering van de reacties zijn er 175 unieke responspunten overgebleven.

De clustering is als volgt vorm gegeven:

  • Respons op de principiële keuzes van de Aw: 4
  • Respons op de keuzes en uitwerking van de Woningwet: 7
  • Respons die aanleiding geeft om het beoordelingskader te verbeteren en te verduidelijken: 86
  • Respons die vraagt om een gedetailleerde uitwerking: 78

Proces

De belangrijkste punten (principiële keuzes en uitwerking van de Woningwet) uit de reacties zijn door de Aw met WSW en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) besproken. Er zijn afspraken gemaakt en de verwerking in het beoordelingskader is afgestemd. Aedes heeft als belangrijke belanghebbende haar uitgebreide reactie in deze fase mondeling toegelicht aan de directie van de Aw. De opmerkingen die het beoordelingskader verduidelijken zijn grotendeels verwerkt in het beoordelingskader zelf. De onderdelen die te gedetailleerd zijn voor het beoordelingskader worden in een aparte Q&A verwerkt. Deze wordt later gepubliceerd

Belangrijkste responspunten

Hieronder wordt puntsgewijs de respons op de principiële keuzes van de Aw op uitwerking van de Woningwet weergegeven. Per punt wordt aangegeven welke afweging is gemaakt en wat het effect is van de respons.