Resultaten onderzoek naleving verbod plastic wegwerpbekers tijdens evenementen

Het verbod op eenmalig te gebruiken kunststof drank- en voedselverpakkingen is vastgelegd in de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik (Rkeg). Het verbod geldt voor voedseluitgiftelocaties met consumptie ter plaatse. Hier vallen ook gesloten evenementen onder. Een evenement is gesloten wanneer sprake is van afgebakende locaties met een omheining en/of een gecontroleerde toegang.

Naar schatting worden op gesloten evenementen per jaar zo’n 350 miljoen plastic wegwerpbekers gebruikt. Het verbod moet bijdragen aan het doel om 40% minder plastic producten te verbruiken in 2026 ten opzichte van 2022. Ook moet het verbod stimuleren dat het gebruik van herbruikbare bekers de norm wordt.

Uitzonderingen op het verbod

Kunststof verpakkingen voor eenmalig gebruik mogen wel worden gebruikt als organisaties aan 3 voorwaarden voldoen:

1. Het gebruik van eenmalige kunststof is gemeld bij de ILT vóórdat het evenement plaatsvindt. Dat kan via het formulier Melding Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik.
2. Een vastgesteld percentage van de verkochte kunststof drank- en voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik wordt gescheiden ingezameld voor recycling. De vastgestelde percentages zijn:
   • 75% in 2024
   • 80% in 2025
   • 85% in 2026
   • 90% voor 2027 en verder
3. Er wordt een registratie bijgehouden om aan te tonen dat de inzamelpercentages worden gehaald. Deze registraties worden tot 3 jaar na afloop van het kalenderjaar bewaard. In die 3 jaar kan de ILT deze administratie opvragen.

Meldingen bij de ILT

Jaarlijks worden er in Nederland ruim 1.150 muziekfestivals met meer dan 3.000 bezoekers georganiseerd (bron: festivalplatform Follow the Beat). Het aantal meldingen dat de ILT in 2024 kreeg over het gebruik van plastics voor eenmalig gebruik bij evenementen staat in schril contrast met die cijfers. Voor 2024 kreeg de ILT in totaal 135 meldingen. In 2025 waren dat er 167. Dit zou in theorie betekenen dat 85 tot 90% van de evenementen herbruikbare bekers uitdelen. Omdat de ILT daar twijfels bij had, is zij een onderzoek gestart.

Herbruikbaar (nog) niet de norm

Om de naleving van de Rkeg-regels te achterhalen, heeft de ILT in de zomer van 2025 gegevens opgevraagd van ruim 70 festivals. Hieruit bleek dat slechts 24% van de aangeschreven evenementen herbruikbare verpakkingen gebruikte. Op de overige evenementen werden drankjes nog verkocht in plastic bekers voor eenmalig gebruik. 3 van de 4 festivals maakten dus gebruik van de uitzondering op het verbod.

Zorgwekkende naleving uitzonderingsvoorwaarden

Ondanks het verbod gebruikten 53 van de aangeschreven evenementen in 2024 toch plastic verpakkingen voor eenmalig gebruik. De 3 voorwaarden waaronder zij deze mochten gebruiken, worden slecht nageleefd.

• Voorwaarde 1: Van de 53 evenementen hadden slechts 4 organisatoren vooraf gemeld bij de ILT dat zij kunststof wegwerpverpakkingen zouden gebruiken.
• Voorwaarde 2: Minder dan de helft van de evenementen (23) rapporteerde een inzamelpercentage van 75% of hoger. Bij 26 evenementen was de inzameling en recycling van de bekers zelfs volledig mislukt, bijvoorbeeld doordat het materiaal te vervuild was om te recyclen of doordat er geen bewijs was van recycling. Ook kwam het voor dat het materiaal überhaupt niet apart was ingezameld, maar afgevoerd met het restafval.
• Voorwaarde 3: Het kostte het organisatoren zeer veel tijd en moeite om bewijzen van de inzameling en recycling van plastic verpakkingen voor eenmalig gebruik bij de ILT aan te leveren. Als er al bewijs was. De ILT zet vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de gerapporteerde gegevens.

Centrale regie ontbreekt

De belangrijkste reden voor het niet-naleven van de uitzonderingsvoorwaarden tijdens gesloten evenementen waar plastic wegwerpverpakkingen zijn gebruikt, is het feit dat centrale regie ontbreekt. Organisatoren en cateraars hebben vaak zicht op de zogenoemde voorkant van de keten, zoals melding doen bij de ILT en de in- en verkoop van drinkbekers. Facilitaire dienstverleners, afvalinzamelaars en recyclers hebben juist zicht op de achterkant, de inzameling en recycling van materiaal. Het is belangrijk dat deze partijen op de hoogte zijn van de bijdrage die zij moeten leveren. En dat zij samenwerken om de naleving van de Rkeg bij gesloten evenementen succesvol te laten verlopen. Centrale aansturing en centrale verzameling van alle benodigde informatie in de sector is daarbij noodzakelijk.

Handhaving door de ILT

Overtredende evenementenorganisaties zijn veelal goedwillend. Een belangrijke oorzaak voor niet-naleven is dat zij de regels niet kennen. De ILT spreekt hen aan en informeert ze.

In 2025 heeft de ILT veel gesproken met evenementenorganisatoren en ketenpartners als facilitaire dienstverleners, producenten en afvalinzamelaars. Daarnaast heeft de ILT begin 2026 een voorlichtende brief naar betrokken partijen gestuurd. Hierin informeert zij de sector over de bevindingen uit 2025 en licht zij nogmaals de regels toe. In 2026 zal de ILT ook het gesprek aangaan met brancheorganisaties en overige betrokken partijen, waaronder gemeenten. Zij kunnen als vergunningverleners een poortwachtersfunctie vervullen en ondersteunen bij de voorlichting richting evenementenorganisatoren.

In 2026 voert de ILT opnieuw controles uit in de evenementensector. Organisatoren kunnen zich dan niet meer verschuilen achter onbekendheid met de regels over het gebruik van kunststof verpakkingen voor eenmalig gebruik. Zo nodig neemt de ILT passende maatregelen.