In 2025 constateerde de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een forse toename van het aantal lekkages op het spoor bij het vervoer van gevaarlijke stoffen, in totaal 404. Dat aantal is in 2026 sterk gedaald. Tot en met oktober zijn er in 2026 zo'n 100 druppellekkages bij reservoirwagens geconstateerd. De ILT ziet toegenomen aandacht vanuit de spoorsector: vullers, laders en vervoerders besteden meer aandacht aan het voorkomen van druppellekkages.

Bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor mogen aan de buitenzijde van reservoirwagens of tankcontainers geen gevaarlijke resten van de vervoerde stof zitten. Ook mogen de reservoirwagens niet lekken. Over het algemeen zijn het kleine hoeveelheden vrijgekomen stoffen, toch kan een gevaarlijke stof buiten de reservoirwagen of tankcontainer een risico voor mens en omgeving vormen.
Uitvoering
Bij een druppellekkage gaat het soms om een defect aan een afsluiter, soms zijn procedures bij het laden en lossen van reservoirwagens niet goed gevolgd. Om die reden startte de ILT in 2025 het project ‘Laden en lossen’. Binnen dit project zijn gerichte bezoeken gebracht aan terminals waar reservoirwagens en tankcontainers worden geladen en gelost. De ILT controleert of bedrijven werken volgens de regels voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor (RID). Daarbij kijkt de ILT niet alleen naar de werkinstructies, procedures en checklists van bedrijven, maar ook naar hoe het werk in de praktijk wordt uitgevoerd. Zo moeten bedrijven controleren of afsluiters goed werken, goed zijn gesloten en niet lekken.
Daarnaast heeft de ILT gesprekken gevoerd met sectorvertegenwoordigers en individuele bedrijven met als doel om het onbedoeld vrijkomen van gevaarlijke stof zoveel mogelijk bij de bron te voorkomen.
Onaangekondigde inspecties
Na een jaar inspecteren blijkt dat alle onderzochte bedrijven beschikken over algemene procedures, werkinstructies en checklists voor het laden en lossen van reservoirwagens. De feitelijke uitvoering van deze procedures blijft een aandachtspunt. Ook ziet de ILT dat er nog werk te doen is om de procedures verder in lijn te brengen met de vereisten vanuit de regelgeving. “We blijven dus onaangekondigde inspecties uitvoeren bij bedrijven om hierop te controleren, met als doel om het aantal lekkages nog verder terug te dringen zodat het vervoer veilig plaats kan vinden”, legt Arjan Grob uit.
Verbetering
Grob is coördinator gevaarlijke stoffen spoor bij de ILT. Volgens hem heeft de sector echt werk gemaakt van de vermindering van het aantal lekkages. “We zien dat bedrijven meer aandacht besteden aan het voorkomen van druppellekkages. Dat is een positieve ontwikkeling. Tegelijkertijd blijkt uit onze inspecties dat er nog verbeteringen nodig zijn, vooral bij de uitvoering van controles na het laden en lossen. Het is belangrijk dat de sector deze aandacht vasthoudt.”
Internationaal
Een deel van de lekkages dat in Nederland wordt vastgesteld, vindt plaats bij reservoirwagens die in het buitenland zijn geladen. Hoewel kennis wordt uitgewisseld met buitenlandse toezichthouders, erkent Grob dat het lastig is om bedrijven in het buitenland te bereiken. Hij hoopt dat de inspanning in Nederland doorwerkt en partijen in de spoorsector ook hun ketenpartners in het buitenland aanspreken. “Buitenlandse ondernemingen vinden het ook niet fijn als wij het vervoer onderbreken, omdat er sprake is van een lekkage”, legt hij uit. “Voor alle ondernemingen, buitenlands en binnenlands, geldt: wie brandstoffen, chemische producten en industriële grondstoffen vervoert, heeft een verantwoordelijkheid om dit zo veilig mogelijk te doen en aan alle wetgeving te voldoen.”