Het vaarseizoen 2026 is geweest. Een seizoen waarin de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 31 inspecties uitvoerde aan boord van historische zeilende passagiersschepen. Na enkele zeer ernstige ongevallen besteedt de ILT sinds 2024, samen met de politie en Rijkswaterstaat, extra aandacht aan de historische zeilvloot. De ILT is over het algemeen tevreden over de veiligheid op het water en aan boord van schepen tijdens het afgelopen vaarseizoen. De meeste schippers en eigenaren werken op een correcte en professionele manier. Dit jaar stond het Kader 2026 centraal tijdens het toezicht.  

Veel schippers van de historische zeilende passagiersschepen zijn actief bezig om het schip, de tuigage en de veiligheidsmiddelen in orde te hebben. In het Kader 2026 zijn extra toetsingskaders opgenomen. Dit kader gaat onder andere in op het gebruik van kunststoflijnen (HMPE). Bij het gebruik van deze lijnen, kijken toezichthouders extra naar bijvoorbeeld de wanddikte van aluminium profielen, de keuringsfrequentie, de toepassing van kunststoflijnen en het volledig toestaan van kunststoflijnen in de bakstag en de wanddikte van ra's.

Tuigboek

Verder is het verplichte gebruik van het tuigboek nieuw ten opzichte van de wetgeving vanuit het ES-TRIN (waarin de technische eisen aan binnenvaartschepen staan omschreven). In het tuigboek moet per lijn het materiaal, het type, de fabrikant, de diameter, de datum ingebruikname en de maker van de splits worden vastgelegd. Van de schippers en eigenaren wordt verwacht dat zij het tuigboek actueel bijhouden. Het tuigboek bevat ook een inspectie- en onderhoudshistorie van de rondhouten en tuigage. Schippers en eigenaren gebruiken de tuigboeken goed. Uit de rapportages blijkt dat het schip en de tuigage periodiek worden geïnspecteerd, tijdig onderhouden en is er een stevige monitoring van slijtagegevoelige onderdelen.

Bewijs van tuigage

Ruimte voor verbetering is er ook: schippers en eigenaren vermelden niet altijd álle uitgevoerde werkzaamheden in het tuigboek. Daarnaast is soms niet herleidbaar waar de kunststoflijnen vandaan komen. Belangrijk om te vermelden is dat het tuigboek onlosmakelijk verbonden is met het keuringsproces voor het verkrijgen van het Bewijs van Tuigage (BvT). Zonder actueel tuigboek is een verlenging van het BvT onmogelijk.

Actieweek Waddenzee

Naast de reguliere inspecties, vond half juni een inspectieweek plaats op de Waddenzee waarin aan boord van de varende zeilschepen werd gecontroleerd op de naleving van de Binnenvaartwet en de Arbeidstijdenwet. Het aan boord gaan tijdens bedrijf vindt niet elke schipper prettig, maar juist als een schip met passagiers vaart, kan een goede inspectie van tuigage en de rondhouten plaatsvinden. Bovendien moeten juist op dat moment alle veiligheidsmiddelen operationeel gekeurd én deugdelijk zijn.

Bij alle geïnspecteerde schepen zijn grotere of kleinere tekortkomingen vastgesteld. Vooral op het gebied van de veiligheidsmiddelen zijn een aantal keren tekortkomingen vastgesteld waarbij direct handhaving noodzakelijk was. Op verschillende momenten werkte de brandmeldinstallatie niet of de blustoestellen voldeden niet. Hier zijn 3 bestuurlijke boetes voor opgemaakt. Daarnaast is gewaarschuwd voor onder andere het niet tijdig keuren van draagbare blustoestellen, onjuiste brandklasse draagbaar blustoestel in de keuken, niet tijdig medisch keuren van een gezagvoerder voor zijn vaarbevoegdheid, onjuist invullen vaartijdenboek en het ontbreken van de juiste documenten aan boord van het schip.

Alcoholcontrole

Als de ILT inspecties uitvoert samen met de politie, vindt ook altijd een alcoholcontrole plaats. Ondanks eerdere waarschuwingen dat het gebruik van verdovende middelen en alcohol door schippers of bemanning onacceptabel is aan boord, ontvangt de ILT helaas nog steeds wel eens zorgelijke berichten. De aandacht voor alcohol- en drugsgebruik aan boord, blijft dus ook in de toekomst een punt van aandacht. Bij ernstige overtredingen kan misbruik gevolgen hebben voor de vaarbevoegdheid van de betrokken schipper.​​​​​​​

Tijdlijn

Sinds 2023 is er op de ILT-website een actueel overzicht van gecertificeerde zeilende historische passagiersschepen voor het vervoer van meer dan 12 personen. Dit zijn momenteel 190 schepen. Deze schepen hebben een geldig Certificaat van Onderzoek en een geldig Bewijs van Tuigage. Ook hebben deze schepen het fysieke gedeelte van een aanvullend onderzoek goed doorlopen en zijn eventuele noodzakelijke aanpassingen uitgevoerd. In een tijdlijn is te zien welke acties sinds 2022 zijn opgezet om de veiligheid op historische zeilende passagiersschepen (aantoonbaar) te vergroten.