Woningcorporaties staan voor grote maatschappelijke opgaven, zoals de nieuwbouwopgave en de verduurzaming van woningen. Leidt (teveel) toezicht af van het bereiken van de opgaven? Of is méér toezicht nodig als de opgaven zo groot zijn?
In de vernieuwde toezichtstrategie van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) wordt invulling gegeven aan een risicogerichte en meer op maat gesneden aanpak van het toezicht op woningcorporaties, passend bij de opgaven van deze tijd.
Daarmee bouwt de Aw voort op de koers die de afgelopen jaren is ingezet. Doel van de doorontwikkeling blijft het bewaken en bevorderen van een effectief woningcorporatiestelsel, zodat corporaties hun maatschappelijke opdracht verantwoord kunnen uitvoeren en huurders kunnen rekenen op voldoende goede en betaalbare sociale huurwoningen.
Meer maatwerk in toezicht
De Aw wil haar individueel toezicht nadrukkelijker aansluiten op de ontwikkeling van onder andere de governance en het risicoprofiel van woningcorporaties. Waar het verantwoord is kunnen corporaties rekenen op minder intensief toezicht. Daar waar risico's groter zijn of tekortkomingen worden geconstateerd, treedt de Aw nog steeds scherp en intensiever op. Ook wil de Aw waar mogelijk meer steunen op het interne toezicht binnen corporaties.
Sterkere signalerende rol
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe strategie is het versterken en doorontwikkelen van het stelseltoezicht. De Aw bekijkt nadrukkelijker onafhankelijk de werking van het stelsel, signaleert en duidt relevante stelselontwikkelingen en agendeert waar nodig dilemma’s, risico’s en kansen. Daarnaast gaat de Aw vanuit ervaringen in het toezicht meer kennis, onderzoek en goede voorbeelden delen met woningcorporaties en andere betrokken partijen. Ook wil de Aw duidelijker communiceren over regelgeving, verwachtingen en afwegingen, om zo bij te dragen aan meer voorspelbaarheid en een lerende sector.
4 prioriteiten
Binnen het woondomein richt de Aw zich de komende jaren met prioriteit op 4 thema's:
- Risico's voor de volkshuisvestelijke opgave en de financiële continuïteit van woningcorporaties.
- De realisatiekracht van woningcorporaties.
- De samenwerking tussen corporaties en andere partijen in de regio.
- De positie van huidige en toekomstige huurders binnen het woningcorporatiestelsel.
Deze aandachtspunten vormen de basis voor analyses, thematische onderzoeken en accenten in het toezicht.
Onafhankelijk toezicht
Hoewel de Aw de samenwerking met woningcorporaties en andere betrokken partijen verder wil versterken, blijft haar onafhankelijke positie uitgangspunt. De toezichthouder ziet zichzelf daarbij als gesprekspartner die kennis deelt, partijen verbindt en ontwikkelingen bespreekbaar maakt, maar blijft zelf verantwoordelijk voor toezichtoordelen en eventuele interventies.
Met de vernieuwde toezichtstrategie kiest de Aw naar eigen zeggen voor een aanpak waarin vertrouwen het vertrekpunt vormt, ruimte wordt geboden waar dat verantwoord is en scherp toezicht wordt gehouden waar risico's daarom vragen. De verdere uitwerking van de strategie naar de praktijk van het toezicht vindt de komende jaren stapsgewijs plaats, in dialoog met relevante stakeholders.