De staatssecretaris van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de gezaghebber van het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hebben vandaag op Bonaire een samenwerkingsverklaring ondertekend. In deze verklaring geven de 3 partijen aan om de komende maanden alvast ondersteuning te bieden bij praktische en juridische vraagstukken rondom de vuilstort van Selibon Lagun.
De samenwerkingsverklaring benadrukt dat alle betrokken partijen willen samenwerken om zo snel mogelijk verbeteringen rondom de vuilstort op Bonaire te realiseren. De ILT constateerde tijdens inspecties in 2024 dat de situatie zorgwekkend, complex en urgent was. Een jaar later was er nog weinig verbeterd omdat het een complex vraagstuk is met technische, organisatorische en juridische aspecten.
Vergunning
De staatssecretaris heeft daarom besloten tot aanpassing van het Inrichtingen- en Activiteitenbesluit BES (IAB BES), dat milieuregels definieert voor verschillende typen bedrijven. Tot op heden vallen afvalbedrijven onder type 3-bedrijven waarbij het bestuurscollege het bevoegd gezag is. Door dit aan te passen naar type 4 wordt de minister van IenW het bevoegd gezag voor het verlenen van een vergunning met voorschriften. Hiervoor wordt RWS aangewezen. De ILT wordt aangewezen voor het toezicht.
Schade voor milieu en omwonenden
De benodigde procedure voor deze aanpassing van type 3 naar type 4 kost tijd. Vanwege de zorgwekkende situatie waarbij omwonenden en het milieu schade ondervinden van de vuilstort, heeft de ILT aangeboden om alvast aan het werk te gaan. Door middel van compliance assistance ofwel operationele ondersteuning, kan de ILT ondersteuning bieden bij concrete maatregelen en juridische vraagstukken. Toezicht en handhaving kunnen nog niet worden opgepakt: allereerst is er nog geen dekkende vergunning en daarnaast beschikt de ILT nog niet over de bevoegdheid voor toezicht en handhaving.
Verwachtingen
De situatie bij Selibon is gedurende tientallen jaren ontstaan door een stapeling van problemen die leiden tot grote milieu- en gezondheidsrisico’s die we op alle eilanden in het Caribisch gebied zien', legt teamleider Stan Smeulders uit. De overgang naar een type 4 bedrijf is bedoeld om stapsgewijs toe te werken naar een situatie waarin Selibon gaat voldoen aan de haar huidige en toekomstige vergunningsverplichtingen, zodat er op de locatie Lagun een einde komt aan het ongecontroleerd storten van afval. Gelet op urgentie is het zaak om zo snel mogelijk gezamenlijk te komen tot een samenhangend pakket van hele concrete acties. Daarom hebben we aangeboden om de komende tijd te ondersteunen bij het aanpakken van verschillende vraagstukken. Om de verwachtingen te temperen zeg ik er meteen bij dat het een langdurig traject gaat worden dat zeker meerdere jaren gaat duren, zegt Smeulders.
Concrete acties
In de 1e week van september zijn inspecteurs van de ILT op Bonaire voor een inspectie. In overleg met Selibon en het OLB, bespreken zij welke stappen gezet kunnen worden. Bijvoorbeeld welke acties nodig zijn om te voldoen aan de voorschriften uit de (concept)milieuvergunning, hoe afvalstromen gescheiden kunnen worden die lokaal gebruikt kunnen worden (zoals organisch materiaal, glas en schoon bouwpuin) en of de voorbereidingen gestart kunnen worden voor een nieuw asbestdepot.