Veel bedrijven maken nog gebruik van PFAS-houdend blusschuim in hun brandblusinstallaties. Vanwege de risico’s voor het milieu en de gezondheid van mensen, heeft de Europese Unie een stapsgewijs verbod op PFAS in blusschuim ingevoerd. Zo zijn enkele PFAS-stoffen waaronder PFOS al verboden in blusschuim. Inspecties laten zien dat veel bedrijven te laat starten met de overstap naar PFAS-vrij blusschuim in hun brandblusinstallaties. Bij meerdere inspecties zijn PFAS-stoffen aangetroffen die al verboden zijn. In 11 gevallen heeft de inspectie een voorgenomen last onder dwangsom aangekondigd.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) constateert dat kennis over de chemische samenstelling van het aanwezige blusschuim ontbreekt. Daarbij speelt mee dat sommige leveranciers recepturen hebben gewijzigd zonder de productnaam aan te passen, wat onduidelijkheid veroorzaakt. Weinig bedrijven hebben hun blusschuim laten analyseren op PFAS. Daarnaast ziet de ILT dat bedrijven in het verleden zijn overgestapt naar een PFAS-vrij blusmiddel zonder de installatie schoon te maken. Hierdoor is het nieuwe blusschuim alsnog verontreinigd met verboden stoffen. Ook ziet de inspectie dat bedrijven de benodigde tijd voor aanpassing van de blusinstallatie onderschatten. Tijdig starten is daarom noodzakelijk.
Inspecties
De ILT heeft in samenwerking met de omgevingsdiensten inspecties uitgevoerd bij bedrijven in de olie- en gassector, de chemische industrie en bij opslagbedrijven van gevaarlijke stoffen. In totaal werden 37 inspecties uitgevoerd. Bij een aantal bedrijven ging de inspectie over meerdere vestigingen. Bij 27 inspecties is de aanwezigheid van verboden PFAS-stoffen geconstateerd. In 11 gevallen is een voorgenomen last onder dwangsom aangekondigd. Bij 9 bedrijven is de overstap naar PFAS-vrij blusschuim al afgerond. Voor 1 inspectie geldt dat dit een samenwerkingsverband betreft waar de samenwerkende bedrijven gezamenlijk het blusschuim beheren.
Uitfasering PFAS
Voor PFAS in blusschuim is op 23 oktober 2025 een totaalverbod ingegaan, dat gefaseerd in werking treedt. De stoffen PFOS, PFHxS en C9-C14-PFCA’s zijn al verboden. PFHxA en PFOA zijn alleen in specifieke situaties nog toegestaan. Het 1e gevolg hiervan is dat bedrijven voor 23 oktober 2026 een beheerplan moeten hebben opgesteld en geïmplementeerd dat toewerkt naar PFAS-vrije blusschuiminstallaties.
De verplichtingen om over te stappen op PFAS-vrij blusschuim vloeien voort uit de Europese POP- en REACH-verordening. Deze regelgeving verbiedt het gebruik van PFAS in blusmiddelen en schrijft voor dat deze middelen verantwoord moeten worden opgevangen, afgevoerd en vernietigd. De ILT adviseert bedrijven om zo snel mogelijk over te stappen op een volledig PFAS-vrij alternatief.
Inspecties in andere sectoren
De inspectieresultaten in de olie- en gassector, de chemische industrie en bij opslagbedrijven van gevaarlijke stoffen zijn aanleiding om de inspecties uit te breiden naar andere sectoren. Hiervoor werkt de ILT samen met omgevingsdiensten en het bedrijfsleven.
Kijk voor meer informatie over overstappen op blusschuim zonder PFAS op de website van de ILT.