De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ziet streng toe op naleving van de Wet precursoren voor explosieven (Wpe) om te voorkomen dat bepaalde chemische stoffen (precusoren) eventueel in verkeerde handen vallen en worden misbruikt voor het maken van explosieven. Tijdens (her)inspecties in 2025 constateerde de ILT dat de naleving van de Wpe door chemische groothandels nog niet op orde is.
Zo waren er (opnieuw) tekortkomingen bij onder andere het verifiëren van de klantidentiteit, het controleren en registreren van het beoogd gebruik en het controleren van transactiegegevens. In totaal heeft de ILT 52 waarschuwingen gegeven en 1 last onder dwangsom opgelegd.
Verificatie-, registratie- en transactieplicht
Chemische bedrijven zijn verplicht om bij iedere transactie het legitimatiebewijs van zowel de particuliere als zakelijke klant te controleren. Verkopers moeten kunnen aantonen dat zij hebben gecontroleerd wie de koper is, maar ook of deze bevoegd is om de precursor te kopen. Zo wordt voorkomen dat gevaarlijke stoffen in handen vallen van onbevoegden. Voor het onjuist controleren van de identiteit kregen 19 bedrijven een waarschuwing en 1 bedrijf een last onder dwangsom (LOD). Dit bedrijf had binnen de gestelde termijn de identificatieplicht op orde, waardoor de LOD is opgeheven.
Voor het onvoldoende controleren en registreren of het gebruik van de precusoren klopt met de bedrijfsactiviteiten van de zakelijke klant kregen 7 bedrijven een waarschuwing. Ook zijn er 10 waarschuwingen gegeven voor het onvoldoende controleren en registreren van transactiegegevens.
Meldplicht ‘verdachte transacties’
Verkopers moeten een verdachte transactie of een poging daartoe binnen 24 uur melden bij het meldpunt Verdachte Transacties Chemicaliën van de Belastingdienst. Hierdoor kan de koper zo snel mogelijk worden opgespoord om te achterhalen wat de klant van plan was met de chemicaliën. Zo kan misbruik van precursoren voor explosieven zoveel mogelijk worden voorkomen. Er zijn 8 waarschuwingen gegeven aan bedrijven die niet beschikten over de juiste procedures om verdachte transacties te signaleren. In sommige gevallen ontbraken de procedures of waren deze onvoldoende uitgewerkt.
Informatieplicht
Bedrijven die handelen in precursoren voor explosieven moeten hun werknemers uitleg geven en trainen, zodat het personeel de verplichtingen die gelden bij de verkoop van precursoren kent en toepast. Het niet (goed) op de hoogte zijn van de juiste werkwijze vergroot de kans op onjuist handelen. 6 chemische groothandels kregen een waarschuwing voor het onvoldoende informeren van hun personeel.
Zakelijke klanten moeten door een chemische groothandel worden geïnformeerd over de geldende beperkingen en verplichtingen voor de handel in precursoren voor explosieven. Dit om ervoor te zorgen dat zakelijke kopers niet (onbewust) de regels overtreden. Er waren 2 groothandels die een waarschuwing kregen omdat zij hun zakelijke kopers niet hadden geïnformeerd.
Aanleiding en vervolginspecties
De resultaten van de inspecties in 2024 waren voor de ILT aanleiding om in 2025 opnieuw de chemische groothandels te controleren. Daarnaast zijn 25 nieuwe groothandels geïnspecteerd die in 2024 nog niet in beeld waren. Dit jaar controleert de ILT opnieuw of de chemische groothandels voldoen aan de verplichtingen uit de Wpe. Bedrijven die eerder een waarschuwing kregen en de naleving nog niet op orde hebben, kunnen rekenen op strengere maatregelen.
Over het toezicht van de ILT
Naleving van de Wet precursoren voor explosieven is belangrijk voor de veiligheid van de samenleving. Als toezichthouder kijkt de ILT of producenten, distributeurs, groot- en detailhandel een systeem hebben voor registratie van en controle op verkoophandelingen van precursoren voor explosieven. Maar ook in hoeverre het personeel dit systeem op de juiste manier uitvoert. Het gaat daarbij om verkoop van precursoren aan andere marktdeelnemers (verkopers), professionele gebruikers en particulieren.