Het Gerechtshof Amsterdam heeft in hoger beroep schippers en vervoerende ondernemingen in de binnenvaart veroordeeld voor varend ontgassen. De veroordeelden ontvingen geldboetes oplopend tot € 20.000 of hechtenis. Tankschepen van deze ondernemingen waren in 2022, in strijd met de regels, varend aan het ontgassen in de open lucht en in de nabijheid van dichtbevolkte gebieden en onder bruggen. Eerder waren de betrokkenen vrijgesproken, waarna het Openbaar Ministerie in hoger beroep ging. 1 onderneming is tegen zijn veroordeling in cassatie gegaan bij de Hoge Raad.
Bij varend ontgassen blazen tankschepen restanten van gevaarlijke stoffen in de tanks en leidingen met ventilatoren droog. Dit gebeurt soms in de buitenlucht en dat is schadelijk voor omwonenden, de bemanning van schepen en het milieu. Daarom geldt een verbod voor het ontgassen van veel stoffen.
Vervolging
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen (Wvgs) en het ADN (de Europese overeenkomst voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de binnenwateren), het Scheepsafvalstoffenbesluit en het CDNI (het Europese verdrag inzake de verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijn- en binnenvaart). Zo is ontgassen in de open lucht, varend in de nabijheid van sluizen en de voorhavens hiervan, in dichtbevolkte gebieden en onder bruggen verboden. Het gerechtshof acht ook bewezen dat 1 van de veroordeelde vervoerders ook de Regeling benzinevervoer overtrad. 1 of meer ladingtanks van het binnenvaarttankschip zijn ontgast van restladingdampen van benzine. Hiermee geeft het gerechtshof aan dat vervolging mogelijk is op basis van het algemene verbod op het ontgassen van een verboden stof.
E-Noses en AIS
Samen met onder andere politie en Rijkswaterstaat maakt de ILT voor het toezicht op het varend ontgassen gebruik van technische hulpmiddelen. Zoals e-Noses (de zogenaamde snuffelpalen), drones en AIS-signalen (Automatic Identification System) om automatisch schepen te kunnen signaleren, te identificeren en te volgen. Met deze veroordelingen oordeelt het gerechtshof dat de ILT deze technische hulpmiddelen rechtmatig mag gebruiken.
Schade voor mens en milieu
Zonder deze hulpmiddelen is de handhaving op varend ontgassen zeer moeilijk, terwijl varend ontgassen schadelijk is voor omwonenden, de bemanning van schepen en het milieu. Daarom geldt voor veel stoffen (onder andere benzine en benzeen) een wettelijk verbod op ontgassen. “Met het oog op het verbod op varend ontgassen is de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam voor de schippers en de vervoerende ondernemingen een belangrijk signaal”, zegt Kees Kievit, senior inspecteur gevaarlijke stoffen binnenvaart. “De ILT kan en zal met behulp van technische hulpmiddelen haar handhavende taak continueren en het e-Nose netwerk verder binnen Nederland gaan uitbreiden.”