De Autoriteit woningcorporaties (Aw) start een thematisch toezichtonderzoek naar de beheersing van onderhoudskosten bij woningcorporaties. De reden voor dit onderzoek is de stijging van de onderhoudsuitgaven. Deze zijn in de periode van 2018 tot en met 2024 met meer dan 60% toegenomen. Dit is opmerkelijk, omdat de bouwkostenstijging in dezelfde periode maar ongeveer 30% bedroeg. In de ‘Staat van de corporatiesector 2026’ kondigde de Aw dit onderzoek al aan.
In ‘de Staat’ constateert de Aw dat veel corporaties de trend van oplopende onderhoudskosten vaak niet hebben voorzien in hun meerjarenbegrotingen. In plaats van rekening te houden met een blijvende stijging, gebaseerd op een cyclisch en duurzaam onderhoudsbeheer, ziet de Aw dat veel begrotingen uitgaan van een eenmalige verhoging van de kosten.
Doel onderzoek
De Aw onderzoekt in hoeverre woningcorporaties hun onderhoudsopgave effectief beheersen. En of zij in staat zijn om de bijbehorende uitgaven tijdig bij te sturen. Het doel is om te waarborgen dat corporaties voldoende financiële middelen hebben om onderhoudskosten te kunnen financieren. Dit stelt hen in staat om zowel de kwaliteit van het woningbezit te behouden als de financiële stabiliteit te garanderen.
De Aw verwacht met dit onderzoek te komen tot:
- Een aangescherpt en actueel beeld van de mate waarin de onderzochte woningcorporaties grip hebben op hun onderhoudsopgave.
- Sectorbrede duiding van wat de Aw beschouwt als een toereikende onderhoudsbegroting en passende governance.
- Versterking van de informatiepositie van de Aw ten behoeve van toekomstig toezicht, signalering en sectoranalyses.
Voorbereiding
Tijdens de regiobijeenkomsten van de Aw in maart is samen met corporaties aandacht besteed aan het onderwerp grip op onderhoud. De inzichten die dit heeft opgeleverd, zijn meegenomen in de onderzoeksopzet. Daarnaast vindt afstemming plaats tussen Aw, Aedes en het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de verschillende onderzoeken die nu lopen naar onderhoud met de insteek elkaar maximaal te versterken waar dit kan.
Wat kunnen corporaties verwachten
Het onderzoek start medio 2026 en wordt in fases uitgevoerd. Een nog te bepalen aantal woningcorporaties ontvangt medio mei een vragenlijst. Op basis van de uitkomsten van deze vragenlijst worden ongeveer 20 corporaties geselecteerd voor verder onderzoek.
De resultaten van het onderzoek worden naar verwachting eind 2026 gedeeld met de sector via een onderzoeksrapport. De 20 geselecteerde corporaties ontvangen individuele toezichtbrieven. Dit biedt woningcorporaties inzicht in hun beheersing van onderhoudskosten en kan hen helpen bij het nemen van eventuele verbetermaatregelen.
Over thematisch onderzoek van de Aw
Met thematisch toezicht onderzoekt de Aw een specifiek onderwerp of risico dat relevant is voor de gehele sector of een groot aantal corporaties. Dit is een vorm van risicogericht toezicht die de Aw steeds vaker inzet om nog effectiever en efficiënter toezicht te houden. De uitkomsten worden onder andere gebruikt om risico’s te verminderen, ontwikkelingen te signaleren, goede voorbeelden te delen en verbeteringen voor te stellen die voor de hele sector gelden.