Last onder dwangsom

De last onder dwangsom (LOD) is een herstelsanctie. De inspecteur kan ervoor kiezen om een last onder dwangsom op te leggen om een overtreding (gedeeltelijk) te beëindigen of om herhaling van een overtreding te voorkomen. De last onder dwangsom kan ook preventief opgelegd worden.
 

Betekenis van de last onder dwangsom

De overtreder wordt de last (een bevel tot herstel van de overtreding) opgelegd om binnen een bepaalde termijn iets te doen of te laten, op straffe van een dwangsom. Dat is een geldsom die de overtreder moet betalen als die de last niet (tijdig) uitvoert.
Bij de last onder dwangsom hoort een begunstigingstermijn, waarbinnen de overtreding hersteld moet worden. In sommige gevallen kan de inspecteur ook een last onder dwangsom zonder begunstigingstermijn opleggen.

Wanneer wordt de last onder dwangsom opgelegd

De inspecteur kan een last onder dwangsom alleen opleggen als daarvoor ook de wettelijke bevoegdheid bestaat en als er sprake is van een (dreigende) overtreding.

In het algemeen zal de inspectie de overtreder in eerste instantie een waarschuwingsbrief bestuursrechtelijke handhaving ('voornemen tot last onder dwangsom') toezenden. De overtreder heeft dan twee weken de tijd om zijn zienswijze kenbaar te maken. Als de zienswijze geen aanleiding geeft tot afwijking van het voornemen of als de overtreding inmiddels niet ongedaan is gemaakt, volgt daarna de feitelijke beschikking.

Wanneer wordt de dwangsom verbeurd

Nadat de last onder dwangsom in werking is getreden en nadat de begunstigingstermijn voorbij is, kan de inspecteur controleren of aan de last is voldaan.

Als de inspecteur bij deze controle constateert dat de overtreding (deels) voortduurt of dat de overtreding zich herhaalt dan volgt, zoals kenbaar gemaakt, verbeuring van de dwangsom.

Als de inspecteur bij deze controle geen overtreding meer aantreft, en dus aan de last is voldaan, dan ontvangt de overtreder de brief 'controle na opleggen last onder dwangsom'.  In deze brief staat dat er een LOD is opgelegd en dat na hercontrole is gebleken dat er geen overtredingen meer zijn. De aangeschrevene heeft dan ook geen dwangsom verbeurd.

De LOD wordt met deze brief niet ingetrokken of opgeheven. Mocht in de toekomst blijken dat de overtreder een overtreding begaat zoals genoemd in de last onder dwangsom, dan verbeurt alsnog (het resterende deel van) de dwangsom.

Hoogte van de dwangsom

De op te leggen dwangsom moet voldoende hoog zijn om de naleving af te dwingen.