Nieuw normen- en handhavingstelsel (NNHS)

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kan wel toezien, maar niet handhaven volgens het nieuwe normen- en handhavingstelsel (NNHS) voor het vliegtuiggeluid rond Schiphol. Het stelsel geldt wettelijk nog niet. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) gaf de ILT in 2015 de opdracht (aanwijzing) om geluidsoverschrijdingen van het bestaande wettelijk stelsel te gedogen, zolang dit komt door het vliegen volgens het nieuwe stelsel. De ILT geeft een signaal dat deze gedoogperiode lang duurt. Bent u een omwonende van Schiphol? Hier leest u wat dit inhoudt.

Uitleg NNHS

Het NNHS is het systeem waarbij vliegtuigen op Schiphol zoveel mogelijk de meest milieuvriendelijke start- en landingsbanen gebruiken. Dat zijn de banen die zo min mogelijk mensen hinder geven van vliegtuiggeluid. Dat heet ‘strikt preferentieel baangebruik’. De uitgangspunten van dit nieuwe stelsel zijn sinds 2015 opgenomen in de Wet luchtvaart. Het NNHS is bedoeld om omwonenden van Schiphol een betere bescherming tegen geluidshinder te bieden en om de luchtvaartsector te laten groeien naar 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar.

De Tweede Kamer moet het luchthavenverkeersbesluit (LVB) dat dit stelsel wettelijk vastlegt nog wel vaststellen. Besloten is om het NNHS al wel toe te passen.

Anticiperend handhaven op NNHS

Sinds 2015 controleert de ILT de geluidsnormen die gelden voor Schiphol alvast volgens de regels van dit nieuwe stelsel. De ILT kan nog niet handhaven volgens het NNHS, omdat het stelsel wettelijk nog niet geldt. IenW gaf de ILT de opdracht om geluidsoverschrijdingen van het bestaande wettelijk stelsel te gedogen, zolang dit komt door het vliegen volgens het nieuwe stelsel. Dat heet ‘anticiperend handhaven’.

Juridische kwetsbaarheid omwonenden

Het nieuwe stelsel zou snel ingevoerd worden, maar dat is niet gebeurd. Het gaat nog langer duren, omdat Schiphol een natuurvergunning nodig heeft. De ILT wijst nu op de juridische kwetsbaarheid van het jarenlange gedogen. De realiteit is dat het gedogen nu zes jaar duurt, wat betekent dat de door de wet aangewezen toezichthouder (ILT) gedwongen is om niet op te treden waar dat volgens de Wet Luchtvaart nodig zou zijn.

Signaal aan minister

De ILT signaleert dat de periode van het anticiperend handhaven lang duurt. Hierover heeft zij in november 2021 een signaal afgegeven aan de minister.

De ILT blijft anticiperend handhaven totdat het nieuwe stelsel van kracht is met een nieuw LVB, want dan is het nieuwe stelsel wettelijk verankerd of totdat IenW de opdracht tot anticiperend handhaven intrekt. In dat laatste geval zal het bestaande stelsel weer van kracht zijn en zal de ILT bij geluidsoverschrijdingen handhavend optreden.