Opleidingsinstituten rail

Voor een machinistenvergunning moet een kandidaat-machinist een opleiding volgen aan een erkend opleidingsinstituut. De Europese en nationale wetgeving stellen eisen aan de opleidingsinstituten die deze opleiding verzorgen. Wilt u machinisten opleiden voor het VVRV-examen? Dan moet u een erkenning aanvragen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

De stichting Veiligheid & Vakmanschap Railvervoer (VVRV) neemt de machinisten examens af. Om een erkenning als opleidingsinstituut aan te vragen vult u het formulier Aanvraag erkenning opleidingsinstituut voor treinbestuurders in. Welke documenten u moet aanleveren staat in het formulier. De beslistermijn voor de aanvraag van een erkenning is 2 maanden.

Examinering van machinisten aangepast

Vanaf 1 april 2019 is de wet- en regelgeving aangepast voor het examineren van machinisten. Zie Stb. 2017, 480 en Stb. 2019, 104. Sinds het van kracht worden van die wet- en regelgeving:

a. neemt de stichting VVRV examens af over de kennis in bijlage IV, die hoort bij de Machinistenrichtlijn (2007/59/EG). De VVRV bepaalt ook het bijbehorende examenprogramma.

b. neemt de spoorwegonderneming bij wie de machinist werkzaam is de examens af over de kennis, bedoeld in de bijlagen V en VI van de richtlijn. Deze spoorwegonderneming bepaalt ook het bijbehorende examenprogramma.

Bij de examinering wordt er dus een splitsing gemaakt tussen de werkzaamheden van de VVRV die te maken hebben met bijlage IV, en de werkzaamheden van de spoorwegondernemingen die te maken hebben met bijlagen V en VI.

Standpunt ILT voor opleiden van machinisten

Bij het opleiden van machinisten is een onderscheid gemaakt in opleiden met de leerstof in bijlage IV, en opleiden met de leerstof in de bijlagen V en VI. De ILT hanteert deze standpunten:

1. Een erkend opleidingsinstituut mag de opleiding alleen geven als die betrekking heeft op bijlage IV. Aanvragen voor een opleiding voor onderwerpen in bijlagen V en VI wijzen we af. Het is niet aannemelijk dat zo’n opleidingsinstituut een opleiding kan geven over voertuig- of infrakennis. Tenzij het opleidingsinstituut kan aantonen dat het beschikt over voertuigen en toegang tot het hoofdspoor heeft.

2. Voor een spoorwegonderneming is het niet nodig om een aanvraag in te dienen voor erkenning van een opleiding gericht op de onderwerpen in bijlage V en VI. Een spoorwegonderneming die over een veiligheidscertificaat beschikt, moet een systeem voor competentiebeheer bezitten. Competentiebeheer zorgt ervoor dat personeelsleden met taken die een impact hebben op de veiligheid, over de nodige competenties beschikken voor de uitoefening van deze taken.

3. Tegen een spoorwegonderneming die opleiding geeft in de onderwerpen in bijlagen V en VI aan de machinisten die onder haar gezag werkzaam zijn, wordt niet handhavend opgetreden zonder expliciete erkenning als opleidingsinstituut.

4. Een aanvraag voor erkenning als opleidingsinstituut van een spoorwegonderneming, die opleiding wil geven op het gebied van de onderwerpen in bijlage IV, wordt alleen dan goedgekeurd wanneer het eigen personeel wordt opgeleid. Zie artikel 5, van EC Besluit 2011/765/EU. In dat geval staat de erkenning op het veiligheidscertificaat.

Voor de opleiding van andere wettelijke veiligheidsfunctionarissen (rangeerder, wagencontroleur en treindienstleider) gelden geen wettelijke eisen.

Erkende opleidingsinstituten

De volgende opleidingsinstituten voor machinisten zijn erkend:

  • NMBS Train Driving Training Center
  • NS Leercentrum
  • RDP Services B.V.
  • ROC Amsterdam
  • ROC Twente
  • Scheepvaart en Transport College (STC B.V. en STC Group)

Kwaliteitsniveau machinistenopleiding Europees geregeld

Het kwaliteitsniveau van de opleiding en examens van machinisten moet passend en vergelijkbaar zijn, zodat in alle lidstaten certificering mogelijk is. Voor het kwaliteitsniveau zijn op EU-niveau gemeenschappelijke criteria en procedures vastgelegd. Met de Richtlijn certificering machinisten (2007/59/EG) of Machinistenrichtlijn harmoniseert de Europese wetgever de eisen voor machinisten.

In het Besluit 2011/765/EU zijn criteria voor de erkenning van opleidingscentra voor treinbestuurders bepaald. Ten slotte is in de Aanbeveling 2011/766/EU de procedure voor de erkenning van opleidingscentra vastgelegd.

Regels opleidingsinstituten in Nederland

De regels voor opleidingsinstituten zijn in Nederland vastgelegd in de Spoorwegwet en in het Besluit spoorwegpersoneel 2011.

Een machinist kan bij de ILT een machinistenvergunning aanvragen als:

Voor meer informatie over erkenning als opleidingsinstituut kunt u contact opnemen met de ILT op 088-489 00 00. U kunt ook een meldformulier invullen of een e-mail sturen.

Resultaten onderzoek naar vakbekwaamheid van machinisten

Na een incident bij een spoorwegonderneming in 2016 deed de ILT een verkennend onderzoek naar de werving, selectie en opleiding van machinisten bij de betrokken spoorwegonderneming. Dat onderzoek leidde tot een vervolgonderzoek naar de vakbekwaamheid van machinisten bij andere spoorwegondernemingen.

Uit het laatste onderzoek blijkt dat spoorwegbedrijven in het reizigers- en goederenvervoer veel meer moeten doen om de vakbekwaamheid van hun machinisten te borgen. Door vakbekwame machinisten kunnen incidenten, die mogelijk onveilige situaties, vertragingen en uitval veroorzaken, worden voorkomen. Machinisten moeten niet alleen de juiste papieren hebben, maar ook de regels van het eigen bedrijf en uit veiligheidssystemen kunnen toepassen op de treinen waarin en trajecten waarover de spoorwegonderneming rijdt. Bij het werven en inhuren van nieuwe machinisten moeten de spoorwegondernemingen ook kijken naar praktijkervaring. Met opleidingsprogramma’s moeten spoorwegodnernemingen de kennis en ervaring van de machinisten op peil houden.