1. Home
  2.   Onderwerpen
  3.   Leefomgeving
  4.   Producten
  5.   Asbest
  6. Asbest en asbesthoudende producten

Asbest en asbesthoudende producten

Asbest is een gevaarlijke stof. De ILT ziet daarom toe op de omgang (vervaardiging, import, bewerking en beschikbaarstelling) van asbest en asbesthoudende producten. De ILT ziet daarnaast toe op de verwijdering van asbest uit objecten zoals treinen, schepen en installaties en op asbestwegen.

Wat is asbest?

Asbest is een natuurlijk mineraal dat is opgebouwd uit kleine vezels. Het is zeer slijtvast, bestand tegen vocht en chemicaliën. Ook is het isolerend (warmte en elektriciteit), hittebestendig en brandwerend. In veel Nederlandse gebouwen en installaties die vóór 1994 zijn gebouwd, is asbest toegepast. Ook is het toegepast in allerlei gebruiksartikelen (bijvoorbeeld isolatiedekens en handschoenen). Ondanks het verbod op het gebruik van asbest worden nog steeds nieuwe producten met asbest geïmporteerd en oude producten bewerkt, (opnieuw) toegepast en verhandeld. Tot slot is asbesthoudend materiaal in het verleden gebruikt als verhardingsmateriaal in wegen. 

Let op: asbest vormt een gevaar voor de gezondheid 
Uit onderzoek blijkt dat blootstelling aan asbestvezels ernstige risico’s voor de gezondheid met zich meebrengt. Inademing van asbestvezels kan longkanker, longvlies- en buikvlieskanker (mesothelioom) en stoflongen (asbestose) veroorzaken.

Toezicht op de omgang met asbest en asbestproducten

Door de gezondheidsrisico's van asbest geldt sinds 1994 een verbod op de fabricage en het toepassen, importeren, ter beschikking stellen, voorhanden hebben en bewerken van asbesthoudende materialen. De ILT ziet op basis van de wetgeving toe op zowel rechts- en private personen als overheidsorganisaties die asbest of asbesthoudende producten importeren, bezitten, bewerken, verhandelen, ter beschikking stellen en/of toepassen.

Let op: meld asbest! 
Stuit u op een (nieuw) product met asbest, maak daar dan melding van bij de ILT.

• Kies bij Rubriek voor ‘Risicovolle stoffen’;
• Kies bij Soort voor ‘Asbest’ en vervolgens ‘Nieuwe melding’;
• Op het e-mailadres dat u invult, ontvangt u na verzending een e-mailbericht met een link naar het meldformulier. Vul het formulier volledig in en sla het op;
• Open het bericht, klik op ‘Beantwoorden’ en voeg het ingevulde formulier toe.

Toezicht op de verwijdering van asbest

De Nederlandse wet- en regelgeving stelt strenge eisen aan de verwijdering van asbest.

De ILT ziet toe op verwijdering van asbest uit objecten als schepen, treinen en industriële installaties. Ze ziet niet toe op verwijdering uit bouwwerken (gebouwen, bruggen en viaducten en dergelijke); daarvoor zijn de gemeentes verantwoordelijk. Het toezicht houdt in dat de ILT nagaat of asbest volgens de regels wordt verwijderd:

• asbest en asbesthoudende producten mogen, op enkele uitzonderingen na, alleen worden verwijderd als vooraf een inventarisatierapport is opgesteld door een gecertificeerd inventarisatiebureau;
• asbest en asbesthoudende producten mogen, ook op enkele uitzonderingen na, alleen verwijderd worden door een gecertificeerd bedrijf;
• asbest en asbesthoudende producten moeten worden verwijderd voordat andere werkzaamheden mogen worden verricht.
• Na de verwijderingswerkzaamheden moet onderzocht worden of alle asbest verwijderd is.

Let op: Geen verwijderingsplicht 
Er geldt geen verwijderingsplicht voor asbesthoudende producten wanneer die indertijd rechtmatig zijn aangebracht. Uitzonderingen zijn daken waarin asbest is verwerkt (die moeten vóór 2024 zijn verwijderd) en asbestwegen.

Let op: gecertificeerde bedrijven zijn geregistreerd 
Bedrijven die zijn gecertificeerd om asbest te inventariseren en te verwijderen, zijn opgenomen in een register.

Klachten met betrekking tot asbest

De ILT handelt geen meldingen, signalen of klachten af over gemeenten, bedrijven en personen die asbest saneren. Deze klachten worden doorverwezen naar de betreffende gemeente, provincie, de politie, de Inspectie SZW, het Openbaar Ministerie en regionale omgevingsdiensten. De ILT neemt alleen klachten in behandeling die gaan over haar eigen toezichthoudende en handhavende taken. Ze gaat ook af op eigen waarnemingen tijdens inspecties en controles.

Toezicht op wegen waarin asbest is verwerkt

Het is verboden een asbesthoudende weg in bezit te hebben. Het in eigendom van een asbestweg moet gemeld worden. De ILT schrijft eigenaren van asbestwegen aan en ziet erop toe dat overtredingen zo snel mogelijk worden beëindigd. Ze voert daartoe steekproefsgewijs controles uit op de sanering van asbestwegen.

Themagerichte inspecties

De ILT voert, naast doorlopende taken ten aanzien van meldingen, themagerichte inspecties uit bij organisaties die op de een of andere manier met asbest te maken hebben, zoals opdrachtgevers, handelaren, opdrachtnemers en stortplaatsen. Tijdens die inspecties gaat de ILT bijvoorbeeld na of (onderhouds)werkzaamheden aan objecten (treinen, schepen installaties) die vóór 1994 zijn gebouwd volgens de voorschriften worden verricht. Daarnaast kijkt de ILT of bedrijven nog voorraden van asbesthoudende producten hebben. In 2016 ligt de nadruk van de inspecties op bedrijven in de voedingsindustrie met installaties die gebouwd zijn vóór 1994. 

Let op: ILT onderzoekt steeds nieuwe thema’s en bedrijven 
De ILT blijft themagerichte inspecties uitvoeren. Vanaf medio 2016 richt ze zich op andere dan de genoemde sectoren en thema’s.

Toezicht op wegen waarin asbest is verwerkt

Het is verboden een asbesthoudende weg in bezit te hebben. De ILT schrijft eigenaren van asbestwegen aan en ziet erop toe dat overtredingen zo snel mogelijk worden beëindigd. Ze voert daartoe steekproefsgewijs controles uit op de sanering van asbestwegen.

De ILT kan sancties opleggen

Bij overtreding van de regelgeving kunnen ILT-inspecteurs zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk optreden. Ze zijn bevoegd zelfstandig een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang op te leggen. Inspecteurs die ook Buitengewoon Opsporingsambtenaar zijn, kunnen een proces-verbaal opmaken en doorsturen naar het Openbaar Ministerie. Voor sommige overtredingen kan de ILT een zogeheten bestuurlijke strafbeschikking milieu opleggen.