Legionellabeheer na coronamaatregelen

Hier vindt u informatie over legionellabeheer na de coronamaatregelen. Deze informatie is bedoeld  voor instellingen die na de coronacrisis hun bedrijf weer opstarten of weer terugkomen in een normale bedrijfsvoering.

Wat er aan vooraf ging

Door de beperkende maatregelen van de overheid tijdens de coronacrisis, zijn veel bedrijven (gedeeltelijk) gesloten geweest. Mogelijk ook uw bedrijf. Daardoor kon u de beheersmaatregelen voor legionellapreventie niet of beperkt uitvoeren. Eerder adviseerde de ILT om de beheersmaatregelen toch zoveel mogelijk te blijven uitvoeren. Bijvoorbeeld bij bedrijven die geen klanten ontvingen, maar waar beheersmaatregelen wel mogelijk bleven (bijvoorbeeld zwembaden). Dit geldt ook voor bungalowparken en hotels die beperkt toegankelijk bleven.

In de ziekenhuizen en zorginstellingen was de situatie natuurlijk uitzonderlijk. Daar werd niemand toegelaten om werkzaamheden uit te voeren op het gebied van legionellapreventie. Ook kon het zorgpersoneel de periodieke maatregelen moeilijk uitvoeren door de nijpende situatie. De ILT heeft voor deze instellingen eerder gesproken van overmacht; enige coulance was hierbij op zijn plaats.

Geef legionella geen kans

Als de overheid start met het (gefaseerd) opheffen van de beperkende maatregelen vanwege corona, is het ook heel belangrijk dat u de juiste stappen neemt bij het beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties. Legionellabeheer is een belangrijk onderdeel daarvan, omdat er mogelijk sprake was van een langere periode van stilstaand water. Bij onvoldoende doorstroming in een installatie kan de legionellabacterie beter groeien. Voordat u de installaties weer in gebruik neemt, moet u daarom maatregelen nemen zodat legionella geen kans krijgt.

Wat is op uw bedrijf of instelling van toepassing?

Voor alle drinkwaterinstallaties waar vanaf 1 maart 2020 weinig of geen verbruik is geweest, gelden de onderstaande punten 1 tot en met 3.
De punten 4 tot en met 7 gelden daarnaast ook voor die bedrijven en instellingen (verder genoemd 'bedrijven') die volgens het Drinkwaterbesluit aan de regels voor legionellapreventie moeten voldoen. De overheid raadt deze bedrijven aan om de BRL6010 adviseur te raadplegen die hun beheersplan voor legionellapreventie heeft opgesteld. Deze adviseur kan u ondersteunen om de juiste stappen te zetten naar een beheersbare situatie.
Hieronder staan de belangrijkste onderdelen voor beheer en onderhoud.

1. Grondslagen in NEN 1006

In de NEN 1006 staan de bepalingen voor het uitvoeren, beheren en onderhouden van leidingwaterinstallaties. Het water aan de tappunten moet betrouwbaar zijn en voldoen aan de normen voor fysische, chemische en microbiologische kwaliteit. Een belangrijk uitgangspunt is de wekelijkse verversing van de leidinginhoud van een installatie.

2. Waterwerkbladen

Gebaseerd op de bepalingen uit NEN 1006 zijn er 2 waterwerkbladen die een belangrijk hulpmiddel zijn bij het beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties.

  • Waterwerkblad 1.4G: beheer van leidingwaterinstallaties met daarin onder andere een modelcontrolelijst beheer leidingwaterinstallaties.
  • Waterwerkblad 2.4: ingebruikstelling na reiniging en desinfectie.

3.    ISSO 55.2

ISSO - het kennisinstituut voor de installatiesector - heeft een publicatie uitgebracht over de zorgplicht. Deze publicatie is  speciaal bedoeld voor die instellingen die niet onder de wettelijke plicht voor legionellapreventie vallen: ISSO-publicatie 55.2, handleiding zorgplicht legionellapreventie collectieve leidingwaterinstallaties.

4.    Monstername

Is de periodieke monsterneming legionellapreventie uitgevoerd volgens schema legionellabeheersplan?

  • Ja, de periodieke monsterneming is volgens het gebruikelijke schema verlopen. De beperkende maatregelen vanwege corona hebben het halfjaarlijkse schema (of bij seizoenbedrijven: jaarlijkse) niet verstoord;

Maak afspraken met de BRL6010 adviseur of degene die de planning voor de periodieke monsterneming opstelt, om de periodieke monsterneming volgens het (half)jaarlijkse schema voort te zetten.

  • Nee, door de beperkende maatregelen  was het niet mogelijk om een monsternemer toe te laten, of er was geen monsternemer beschikbaar. U kon de periodieke monsterneming niet uitvoeren;
Hervat zo spoedig mogelijk de periodieke monsterneming in overleg met uw BRL6010 adviseur. De wettelijke frequentie is tenminste om de 6 maanden. Bij seizoensbedrijven tenminste eenmaal per jaar. Een seizoensbedrijf is een bedrijf dat maximaal 7 maanden per jaar open is.

5. Vaststelling normoverschrijdingen legionella vlak vóór, of ná half maart 2020

Half maart 2020 kondigde de Rijksoverheid de eerste maatregelen af in verband met corona. Zijn er vlak vóór of na deze datum normoverschrijdingen van legionella in drinkwater vastgesteld?

  • Ja, er zijn monsters genomen en er zijn waarden ≥ 100 kve/l legionellabacteriën in drinkwater vastgesteld;
Bepalend is of u brononderzoek heeft gedaan naar de oorzaak van de normoverschrijding en of u herbemonsteringen heeft uitgevoerd. Als u hier niet zeker van bent dan moet u voorzorgsmaatregelen nemen voordat u de drinkwaterinstallatie weer in gebruik neemt: laat eerst monsters nemen!
  • Nee, in de genoemde periode zijn geen waarden ≥ 100 kve/l legionellabacteriën in drinkwater geanalyseerd en vastgesteld;
Hervat de periodieke monsterneming in overleg met uw BRL6010 adviseur, volgens de frequentie zoals is aangegeven in het legionellabeheersplan.

6. Afwijking van normale procedures voor spoelen

Bij sluiting of veel minder gebruik van de drinkwaterinstallatie is er minder doorstroming (of stilstand) van water geweest. Dit kan een negatieve invloed hebben op de microbiologische parameters (waaronder legionella). Moest u om wat voor reden ook, afwijken van de normale procedures voor spoelen van weinig gebruikte tappunten zoals in het beheersplan is gesteld?

  • Ja, het spoelen van weinig of niet gebruikte tappunten is niet of niet wekelijks gebeurd.

Er is een verhoogd risico op groei van legionella in de installatie. Raadpleeg uw BRL 6010 adviseur voor het nemen van de juiste maatregelen, voordat u de drinkwaterinstallatie weer gaat gebruiken.

  • Nee, het spoelen is tijdens de beperkende maatregelen als gevolg van corona volgens de vereiste frequentie voortgezet.
Er is geen verhoogd risico. Blijf de beheersmaatregelen voortzetten zoals omschreven in het beheersplan.

7. Heeft u elektrochemische apparatuur in de drinkwaterinstallatie voor bestrijding van legionella?

  • Ja, in de drinkwaterinstallatie is een apparaat voor koper-zilver ionisatie of anodische oxidatie geplaatst.
Neem contact op met de leverancier om de werking van het apparaat te laten controleren en ga door met de uitvoering en voortzetting van het meetprogramma.
  • Nee, er is geen apparaat zoals hierboven bedoeld in de drinkwaterinstallatie aanwezig.
Op dit onderdeel zijn er geen extra maatregelen voor het beheer.

Toezicht in de komende periode

In de periode van de beperkende maatregelen vanwege de coronacrisis kon u het legionellabeheer niet altijd optimaal uitvoeren. De ILT controleert in de komende periode of de risico’s zijn geminimaliseerd.
Het is belangrijk dat u voor uw bedrijf het logboek steeds goed hebt bijgehouden. Het is ook belangrijk dat u vastlegt waarom en hoe u heeft afgeweken van het normale beheer volgens het legionellabeheersplan.
 

Informatie over beperkende maatregelen vanwege corona

Hier vindt u adviezen die de ILT eerder publiceerde toen de beperkende maatregelen vanwege het coronavirus werden genomen.

Vanaf dat moment werden instellingen gesloten of werden cruciale functionarissen voor het uitvoeren van maatregelen in het kader van legionellapreventie niet meer toegelaten.