Conformiteitsbeoordelingsinstanties (CBI)

Deze webpagina beschrijft de taken van een conformiteitsbeoordelingsinstantie (hierna: CBI), de eisen waaraan een CBI moet voldoen, en het proces voor het verkrijgen van een aanmelding en/of aanwijzing als conformiteitsbeoordelingsinstantie.

Taken conformiteitsbeoordelingsinstantie

Conformiteitsbeoordelingsinstanties spelen een belangrijke rol bij de toelating van de subsystemen hoofdspoorweginfrastructuur en spoorvoertuigen tot het Nederlandse spoorwegsysteem. CBI’s voeren conformiteitsbeoordelingen uit op basis van Europese en nationale wet- en regelgeving, en vormen de basis van elke toelating van een subsysteem. In Europa worden twee soorten CBI’s onderscheiden, te weten: de Notified Body (hierna: NoBo) en de Designated Body (hierna: DeBo). Een CBI kan worden aangemeld voor alle subsystemen, maar de aanmelding kan ook beperkt zijn tot een of meerdere subsystemen.

Wettelijke basis voor aanmelding NoBo's

Een NoBo toetst of een subsysteem voldoet aan de Technische Specificaties inzake Interoperabiliteit (TSI’s).

Een conformiteitsbeoordelingsinstantie die aan TSI’s wil toetsen, moet worden ‘aangemeld’ (zie artikel 36, eerste lid van de Interoperabiliteitsrichtlijn (EU) 2016/797 en artikel 26u van de Spoorwegwet). In Nederland gebeurt het aanmelden door de ILT. Om te kunnen worden aangemeld moet een NoBo in het bezit zijn van een geldige accreditatie, conform EN-ISO/IEC 17065. Die accreditatie gebeurt door de Raad voor de Accreditatie. Uit het EN-ISO/IEC 17065-certificaat moet blijken voor welke competentiegebieden de NoBo bevoegd is. En ook dat de accreditatiebeoordeling heeft plaatsgevonden volgens de ERA assessment scheme (Technical document MB – Assessment Scheme, 000MRA1044).

In de Interoperabiliteitsrichtlijn (EU) 2016/797 zijn de verschillende subsystemen gedefinieerd. Daarnaast worden er in deze richtlijn ook Technical Specifications Interoperability (hierna: TSI’s) genoemd. Hierin staan alle bepalingen waaraan een subsysteem of interoperabiliteitsonderdeel moet voldoen.

Een conformiteitsbeoordelingsinstantie kan worden aangemeld voor alle subsystemen, maar de aanmelding kan ook beperkt zijn tot een of meerdere subsystemen.

Registratie aanmelding NoBo’s
NoBo’s worden aangemeld bij de Europese Commissie via het elektronisch aanmeldingssysteem NANDO (European Railway Agency Database of Interoperability and Safety). Deze database is publiek toegankelijk en raadpleegbaar. In de database is te zien voor welke subsystemen en modules een conformiteitsbeoordelingsinstantie aangemeld is.

Wettelijke basis voor aanwijzing DeBo's

Een DeBo is ook een conformiteitsbeoordelingsinstantie, maar anders dan een NoBo is een DeBo niet ‘aangemeld’. Een DeBo is ‘aangewezen’. De beoordelingen die een DeBo uitvoert hebben betrekking op specifiek Nederlandse toelatingsaspecten, die aanvullend zijn op de Europese eisen.

Het gaat om aspecten die niet zijn ingevuld door TSI’s, de zogeheten open points en National Notified Technical Rules (hierna: NNTR’s). Deze eisen hebben betrekking op specifiek Nederlandse kenmerken van bijvoorbeeld infrastructuur, energievoorzieningen en beveiligingssystemen.

• Open points: onderwerpen waarvoor op Europees niveau nog onvoldoende overeenstemming is bereikt waardoor er nog geen gemeenschappelijke eis is gedefinieerd.
• NNTR’s: punten waarbij de landspecifieke situatie zo afwijkend is dat deze als soort van uitzondering door de lidstaat zijn aangemeld bij de Europese commissie, waardoor de lidstaat een nationale eis mag hanteren.

Een DeBo mag een verklaring van conformiteit aan de nationale eisen afgeven. Voor de voertuigtoelating betreft dit de Regeling Indienststelling Spoorvoertuigen (RIS). De verklaring van een dergelijke conformiteitsbeoordelingsinstantie (DeBo) is een essentieel bestanddeel van het dossier voor de aanvraag van een vergunning tot indienststelling van nieuwe of gewijzigde infrastructuur en nieuwe of gewijzigde spoorvoertuigen.

DeBo’s moeten voor het verrichten van conformiteitsbeoordelingen beschikken over een aanwijzing (conform artikel 45 van de interoperabiliteitsrichtlijn (EU) 2016/797), respectievelijk artikel 26v van de Spoorwegwet). DeBo’s worden door de ILT aangewezen. 

Om te kunnen worden aangewezen moet een DeBo in het bezit zijn van een geldige accreditatie, conform EN-ISO/IEC 17065. Uit het EN-ISO/IEC 17065-certificaat moet blijken dat de accreditatiebeoordeling heeft plaatsgevonden volgens het ERA assessment scheme (Technical document MB – Assessment Scheme, 000MRA1044). En ook voor welk subsysteem van de ‘Regeling Indienststelling Spoorvoertuigen’ (RIS) de DeBo is geaccrediteerd om aangewezen te worden.

Registratie aanwijzing DeBo’s
DeBo’s moeten kenbaar worden gemaakt. Dit gebeurt met behulp van de database Reference Document Database-RDD. Deze database is openbaar te raadplegen. De database biedt onder meer informatie over de scope van een aangewezen conformiteitsbeoordelingsinstantie.

Aanvraag aanmelding en/of aanwijzing van conformiteitsbeoordelingsinstantie

Om als conformiteitsbeoordelingsinstantie aangewezen en/of aangemeld te worden vult u het formulier Aanvraag aanmelding en/of aanwijzing van conformiteitsbeoordelingsinstantie NoBo/DeBo in.
Let op: vul het formulier volledig in, zodat de ILT uw aanvraag in behandeling kan nemen.

Administratieve wijziging doorgeven

Als u een administratieve wijziging wilt doorgeven van uw aanmelding en/of aanwijzing, vult u hiervoor het formulier Administratieve wijzigingen bedrijfsgebonden vergunningen rail  in. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om het aanpassen van een bedrijfsnaam, contactpersoon of vestigingsadres.

Bent u er niet zeker van of, en zo ja, welke aanvraag u moet indienen (en dus welke procedure van toepassing is)? Neemt u dan altijd, voorafgaand aan uw aanvraag, contact op met de ILT, via telefoonnummer: 088 489 00 00 of per e-mail: aanvraag@ilent.nl.

Kosten en doorlooptijd

Het tarief voor de behandeling van een aanmelding en/of aanwijzing als conformiteitsbeoordelingsinstantie staat vermeld in artikel 10 van de Regeling tarieven Spoorwegwet 2012.

Voor de behandeling van de aanvraag geldt een termijn van 8 weken. Het is in uw belang om de aanvraag tijdig en volledig in te dienen, zodat u op de door u gewenste datum aangemeld c.q. aangewezen bent.