Erkenning Beoordelingsinstantie (Assessment Body; hierna AsBo's)

De Europese Verordening 402/2013 inclusief amendement 2015/1136 gaat over de gemeenschappelijke veiligheidsmethode voor risico-evaluatie en –beoordeling (ook wel bekend als CSM; Common Safety Method on risk evaluation and assessment). Deze verordening bepaalt dat bij wijzigingen in het spoorwegsysteem de partij die hiervoor het initiatief neemt, de methodiek van deze verordening volgt. Wijzigingen kunnen zowel van technische en operationele als van organisatorische aard zijn.

Als volgens de verordening 402/2013 de voorgestelde wijziging invloed heeft op de veiligheid in het spoorsysteem, dan is het verplicht het beschreven risicobeheersproces toe te passen. Een onafhankelijke beoordelingsinstantie (assessment body; hierna AsBo) moet de correcte invulling hiervan toetsen.

De AsBo is een onafhankelijke en bevoegde externe of interne persoon of afdeling die een onderzoek verricht om, op basis van bewijsmateriaal, te beoordelen of een systeem geschikt is om aan de vastgestelde veiligheidsvereisten te voldoen. Daarbij wordt de geschiktheid getoetst van zowel het voorgelegde risicobeheerproces als van de resultaten van dat proces. Om op te kunnen treden als beoordelingsinstantie (AsBo) is in Nederland een erkenning nodig. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is aangewezen als de erkennende partij voor beoordelingsinstanties (AsBo’s) in Nederland.

Wie kan een erkenning als AsBo aanvragen?

Een persoon, een deel van een organisatie of een organisatie die deze beoordelingsactiviteiten wil uitvoeren, kan een erkenning als AsBo aanvragen. Voorwaarde is dat hij of zij voldoet aan de eisen die de Verordening 402/2013 aan beoordelingsinstanties stelt.

Een spoorwegonderneming, infrastructuurmanager of een met onderhoud belaste ECM (=Entity in Charge of Maintenance) kan ook , naast het veiligheids- en/of ECM-certificaat of de veiligheidsvergunning, een erkenning als beoordelingsinstantie krijgen. Een expliciete aanvraag is wel nodig. De erkenning als AsBo zal dan worden weergegeven op het veiligheids- en/of ECM-certificaat of veiligheidsvergunning van de aanvrager.
De erkende AsBo’s worden door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) geregistreerd in ERADIS (European Railway Agency Database of Interoperability and Safety). Deze database is publiek toegankelijk en raadpleegbaar. De geldigheidsduur loopt gelijk met de geldigheidsduur van de afgegeven 17020-accreditatie.

Erkenning en eisen conform Europese Norm 17020

De beoordelingsinstantie (AsBo) moet voldoen aan de voorwaarden in Bijlage II van verordening 402/2013. Een van deze voorwaarden is: voldoen aan de ISO/IEC-norm 17020:2012 en de latere wijzigingen daarvan. Dit moet aantoonbaar zijn dooreen accreditatie. De accreditatie geeft aan voor welke bevoegdheidsgebieden een AsBo zijn beoordelingsactiviteiten mag uitvoeren. Deze bevoegdheidsgebieden worden overgenomen in de erkenning.