Verhalen

Strafpuntensysteem moet gedragsverandering bij transportbedrijven teweeg brengen

Vanaf 1 april komt er in Nederland een strafpuntensysteem voor het beroepsgoederen- en busvervoer over de weg. Via het European Register of Roadtransport Undertakings (ERRU) kunnen Europese lidstaten van elkaar zien welke sancties aan transportondernemingen zijn opgelegd. Door het registreren van strafpunten per sanctie kan de ILT de betrouwbaarheid van ondernemingen en vervoersmanagers beoordelen. Hoe ernstiger een overtreding, hoe meer strafpunten een bedrijf en haar vervoersmanager krijgen. Als het maximale aantal punten overschreden wordt, dan kan de onderneming haar transportvergunning kwijtraken. Adviserend inspecteur Wim van Herk vertelt hoe dit strafpuntensysteem bijdraagt aan gerichtere inspecties. Maar ook hoe de ILT de sector hiermee aanzet tot gedragsverandering.

“Wij spreken bedrijven aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.”

W. Van Herk
©ILT

Wim: “Met dit strafpuntensysteem kunnen wij ernstige overtreders beter van de weg halen. Ook zorgen we hiermee voor eerlijke concurrentie in het wegtransport. Het gaat hierbij om overschrijdingen van bijvoorbeeld rij- en rusttijden. Maar ook overbelading en het ontbreken van code 95 op het rijbewijs. De Europese Verordening kent 3 categorieën overtredingen. Voor ernstige overtredingen krijgt een bedrijf 1 punt, voor heel ernstige 3 punten en zeer ernstige 9 punten. Het maximum aantal punten staat in verhouding met de grootte van het bedrijf.”

Beter zicht op naleving

“Vanuit de Europese Unie hebben we de opdracht gekregen om een netwerk op te zetten waarin Europese lidstaten informatie uitwisselen over sancties in het goederen- en busvervoer. Het gaat hierbij om onherroepelijke sancties; sancties waar de overtredende onderneming niet meer tegen in beroep kan gaan. Door de informatie-uitwisseling via ERRU zijn lidstaten zich bewust, van het nalevingsgedrag van bedrijven die in hun land gevestigd zijn. Zij weten dan ook hoe diezelfde bedrijven zich in andere lidstaten gedragen. Nederlandse bedrijven en vervoersmanagers krijgen dus strafpunten voor overtredingen in Nederland en in het buitenland. Door het puntensysteem spreken wij bedrijven aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.”

Preventieve werking

“Wij informeren bedrijven altijd schriftelijk als wij ze voor de eerste keer opnemen in ons register. Ook berichten wij hen bij het bereiken van 50% van het maximaal aantal punten. Door tussentijds te informeren treden wij preventief op. Als een transportbedrijf zijn puntenmaximum overschrijdt, is dat voor onze inspectie een signaal dat het bedrijf de regels onvoldoende naleeft. De betrouwbaarheid van die onderneming is dan in het geding.”

Geen gedragsverandering, dan sancties

“Het voornaamste doel van het strafpuntensysteem is dat de transportondernemingen hun nalevingsgedrag verbeteren. Overschrijdt een bedrijf ondanks eerdere waarschuwingen van onze kant toch het maximum? Dan doen wij een onderzoek naar de betrouwbaarheid van dat bedrijf.

ERRU en het beroepsgoederen- en busvervoer over de weg
©ILT

Blijkt daaruit dat het bedrijf niet meer betrouwbaar is? Dan adviseren wij de NIWO om te besluiten de vergunning van dat transportbedrijf in te trekken. In het geval van busvervoer zal de ILT zelf besluiten, en het KIWA opdragen om de vergunning in te trekken. Als een vergunning wordt ingetrokken, is dat voor 2 jaar. De strafpunten die een bedrijf krijgt toegekend blijven 2 jaar staan. Ongeacht de uitkomst van het betrouwbaarheidsonderzoek vervallen de punten altijd.”

Wederzijds begrip

“Een betrouwbaarheidsonderzoek hoeft niet altijd te leiden tot intrekking van een vergunning. We kijken eerst naar de maatregelen die een bedrijf heeft genomen na onze eerste waarschuwing. Heeft een bedrijf daarna duidelijke verbeteringen aangebracht? Dan kan de ILT concluderen dat dat bedrijf toch wel betrouwbaar is. Ik denk dat de meeste bedrijven het wel goed willen doen. Wij gaan met bedrijven in gesprek over structurele verbeteringen die zij kunnen aanbrengen in hun bedrijfsvoering. Zo kunnen wij positieve invloed uitoefenen in de sector.”

Winst op meerdere fronten

“Dankzij het ERRU kunnen wij beter inschatten welke bedrijven een bedreiging vormen voor het marktevenwicht. Zo kunnen wij bedrijven die de regels wel goed naleven met rust laten. Uiteindelijk kost elke inspectie het onderzochte bedrijf en de ILT tijd. Met instrumenten als het ERRU kunnen wij onze pijlen richten op de bedrijven die deze aandacht daadwerkelijk nodig hebben. Dat draagt bij aan meer verkeersveiligheid en eerlijkere werkomstandigheden in het beroepsvervoer.”