Verhalen

“Belangrijk om signalen over misstanden en risico’s af te geven.”

Op Prinsjesdag bracht de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) het Meerjarenplan (MJP) 2022-2026 uit. Het MJP geeft aan hoe de inspectie haar missie ‘werken aan veiligheid, vertrouwen en duurzaamheid’ de komende jaren invult. Geert Draijer, projectleider van het MJP, kijkt met een voldaan gevoel terug op het maken van het plan. En hij is tevreden met het resultaat.

“Als projectleider vind ik het belangrijk om een breed scala aan collega’s bij het MJP te betrekken; van inspecteurs en afdelingshoofden tot directeuren. Dat is best een pittige opgave: onze inspectie werkt aan heel veel uiteenlopende onderwerpen. Ik vind het vooral leuk dat zo’n MJP maken uiteindelijk mensenwerk is. Daarbij wil ik optimaal gebruik maken van de persoonlijke kwaliteiten van mijn collega’s. Zo weet een inspecteur veel van de inhoud, kan een analist snel gevraagde informatie opleveren en zijn andere collega’s sterk in het bondig formuleren van een boodschap. Het geeft me echt energie om met een mooi team het MJP te maken. Ik ben ervan overtuigd dat het maken van zo’n stuk de ILT helpt om te focussen op belangrijke ontwikkelingen. ”

Belang voor de samenleving reden om bij de ILT te werken

“Ik vind het belangrijk dat we als inspectie signalen afgeven, als we misstanden of grote risico’s zien. Onze inspecteurs en analisten zijn de ogen en oren in de samenleving; hun bevindingen zijn belangrijk voor zowel de politiek als de maatschappij. Zo hebben signaalrapportages van de ILT bijgedragen aan het maatschappelijk debat over een aantal milieu-onderwerpen. Transparantie over misstanden en maatschappelijke risico’s kunnen het vertrouwen van burgers in de overheid versterken. Uiteindelijk is dit belang voor de samenleving voor mij een wezenlijke reden om bij de ILT te werken.”

Van buiten naar binnen

Het is volgens Geert belangrijk om bij het maken van het MJP ‘van buiten naar binnen’ te werken. “De buitenwereld verandert en het is belangrijk daar op in te spelen als ILT. Naast het maken van een omgevingsanalyse hebben we ook gesprekken met stakeholders georganiseerd. Zowel binnen het departement als met externe partijen zoals de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de Vereniging van afvalbedrijven, de NS, en een wetenschapper van de Universiteit Utrecht. De stakeholders houden ons een spiegel voor. Daarmee kan onze inspectie zich doorontwikkelen. Zo werd de insteek om vooral risicogericht te werken breed gedeeld. Ook werd het belang benadrukt van behoud van het kennisniveau.”

Leefomgeving belangrijker dan ooit

Volgens Geert is de leefomgeving meer dan ooit een belangrijk onderwerp voor de ILT. ”Uit onze risicoanalyse komen onderwerpen als afval, bodemvervuiling en biociden terug als de grootste risico’s voor onze maatschappij. Voor het MJP was het aanleiding om deze onderwerpen extra aandacht te geven. Bij de nieuwe taken zie je dan ook terug dat er meer aandacht is voor risico’s op het gebied van leefomgeving, zoals toezicht op transport van afval, kunststofproducten voor eenmalig gebruik zoals plastic borden en het ontgassen van schepen.”

Drones, satellieten en virtual reality

“De coronapandemie heeft het maken van het MJP beïnvloed. In de eerste plaats doordat het maken van zo’n stuk ook altijd een creatief proces is. Dan is het best lastig als iedereen vanuit huis achter een scherm werkt. Je mist dan al snel de ‘zachte’ signalen van collega’s, zoals lichaamstaal of mimiek. Een voordeel van de pandemie was dan weer dat het informatiegestuurde werken en het inspecteren op afstand een vlucht hebben genomen. Dat zal de komende jaren doorgaan, met het gebruik van drones in het toezicht op schepen, satellietgegevens om zicht te krijgen op bodemverplaatsingen en virtual-realitytechnieken voor toezicht op overwegen.”

Geen norm? Dan signaleren we dát

“Leerzaam voor mij was bijvoorbeeld dat er ook veel risico’s zijn waarvoor geen regelgeving is. Zo bestaat er voor fijnstof in de luchtvaart en scheepvaart geen toetsingsnorm. Toch verwacht de samenleving dat een toezichthouder ook daar aandacht aan besteedt. In het MJP hebben wij dit als onderdeel van onze signalerende rol beschreven. De ILT mag wat mij betreft nog meer op de voorgrond treden als de uitkomsten van onze inspecties daar aanleiding toe geven.”