Verhalen

Tijdelijke regeling voor veilig verpakt, vervoerd en verwerkt droog ziekenhuisafval

Hennie van der Stokker, beleidsadviseur gevaarlijke stoffen. Door de continue zorg van coronapatiënten is er nog steeds een tekort aan verpakkingen voor het ziekenhuisafval, ook bij (kleine) ziekenhuizen, zorginstellingen verzorgingstehuizen, zorghotels en dergelijke. Ook die instellingen mogen droog ziekenhuisafval in speciale zakken afvoeren. Hennie van der Stokker stond aan de basis van de regeling.

©IenW/ILT

Van der Stokker: “Direct handelen is voor inspecteurs die werken met ‘gevaarlijke stoffen’ niet nieuw. Wél nieuw bij deze coronacrisis: vrijwel alles gaat telefonisch en de druk om zaken te regelen zit er behoorlijk op. We ontvingen begin maart al signalen van afvalinzamelaars en een verpakkingsproducent dat er een tekort aan speciale verpakkingen ontstond. Er dreigde al snel een problemen voor het veilig afvoeren van afval dat besmet was met COVID-19. Na intern overleg was het besluit snel genomen om een tijdelijke regeling op te stellen.”

Tijdelijke regeling
Sinds 27 maart werkt de ILT met een tijdelijke regeling voor de verpakking van afval dat besmet kan zijn met COVID-19, in de praktijk ‘droog ziekenhuisafval’ genoemd. Het gaat hierbij om kleding van verzorgend personeel (mondkapjes, schorten, handschoenen) en afval van corona patiënten (wegwerplinnen, etensresten). Dit ziekenhuisafval wordt normaal gesproken in speciale afsluitbare vaten afgevoerd. Door de grote hoeveelheid afval in tijden van corona zijn er onvoldoende verpakkingen beschikbaar. Met de regeling mag het droge afval tijdelijk onder bepaalde voorwaarden in goed gesloten zakken worden vervoerd en verwerkt buiten het huishoudelijk- of bedrijfsafval. De afvalinzamelaars stellen deze verpakkingen ter beschikking. Ook geven zij een instructie aan hun klanten, zoals ziekenhuizen en verzorgingshuizen.

De tijdelijke regeling geldt niet voor ‘nat ziekenhuisafval’. Daarvoor blijven de speciaal afsluitbare vaten nodig. De ILT houdt sinds jaar en dag toezicht op het veilig vervoer van deze infectueuze stoffen.

Samenwerking
Van der Stokker zocht daarop de samenwerking met het RIVM, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en met de beleidsdirectie bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De regeling moest direct goed toepasbaar zijn en veilig: van het inzamelen van afval en het vervoer tot aan de uiteindelijke verwerking. Daarom stemde de inspectie ook af met de afvalinzamelaars en de Zavin, de verwerker van Nederlands ziekenhuisafval.

Snelle lijntjes en iedereen informeren
“Een landelijke regeling was nodig”, aldus Van der Stokker, “De ADR-regelgeving vormde de basis. Het ministerie van IenW stond achter onze ideeën en samen werkten we ons voorstel verder uit. Vervolgens richtten we ons op het realiseren van de regeling. De werkinstructie voor het afvoeren van drugsafval gebruikten we hierbij als voorbeeld. We bouwden deze om tot de nieuwe werkinstructie droog ziekenhuisafval.”

containers voor NAT ziekenhuisafval
©IenW/ILT
Speciaal afsluitbare vaten voor (nat) ziekenhuisafval waar een tekort aan is.

3-dagelijks conference call
Van der Stokker: "In die tijd belde ik zeker 3 keer per dag. Het was intensief en ook heel effectief. Vervolgens had ik afstemming met het RIVM, de Zavin, de afvalinzamelaars en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Het rijksinstituut moest om de regeling beoordelen in overleg met het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Omdat we ook rekening moesten houden met het risico dat het virus geruime tijd in het afval kan overleven. Later kon het RIVM dit bevestigen, waarna we alle betrokkenen informeerden.”

Scherper toezicht en voorlichting
Eind april laat de Verenso (Vereniging van specialisten ouderengeneeskunde) weten dat het aantal covid-19-infecties in verpleeghuizen toeneemt. Het is belangrijk dat ook het afval van verpleeghuizen veilig wordt vervoerd en verwerkt. Bijna gelijktijdig ontvangt de inspectie signalen dat ziekenhuizen de nieuwe richtlijnen overtreden. Dit is reden om scherper toe te zien op het vervoer van dit besmettelijk afval. En om betrokkenen, vooral de brancheorganisaties voor alle zorginstellingen, nog eens te informeren over de besmettingsrisico’s.

Van de Stokker: “De ILT heeft , binnen de wettelijke kaders een oplossing gevonden voor het tekort aan verpakkingen voor speciaal ziekenhuisafval van corona patiënten. Tegelijk werken we mee aan het beperken van risico’s, zoals het besmettingsgevaar van afval waarin het coronavirus aanwezig is. Zo werkt de ILT aan veiligheid, en ook aan praktische oplossingen in deze bijzondere coronatijden."