Verhalen

Drones en corona: “meer vergunningen, meer overtredingen”

Tijdens de coronacrisis maken burgers en bedrijven vaker gebruik van drones om filmopnames en foto’s te maken. De inspectie  ontvangt meer aanvragen dan gewoonlijk voor ontheffingen en vergunningen voor de inzet van drones. Teamleider Mark Foppele en Coördinerend / specialistisch inspecteur Ronald van Put werken op de afdeling vergunningverlening Rail en Luchtvaart. Aanvragen voor vergunningen en ontheffingen met maatschappelijke impact en een relatie met corona krijgen voorrang. Als handhaver merkt senior inspecteur Paul Tibbe dat het aantal overtredingen bij drone-opnames flink toeneemt. Wat is er door de coronacrisis in het dagelijkse werk van deze ILT’ers veranderd?    

Mark Foppele werkt vanuit huis vergunningen/ontheffingen drones
©ILT
Mark Foppele werkt zoals de meeste vergunningverleners vanuit huis.


Paul vertelt dat meldingen van overtredingen met drones in de eerste instantie bij de politie horen binnen te komen. “Wij komen in beeld als er een gecertificeerde piloot of een bedrijf bij betrokken is. En als de politie vermoedt dat er daadwerkelijk sprake is van een overtreding. Wij gaan zelf ook op onderzoek uit als het Meld- en informatiecentrum ons meldingen van burgers en bedrijven doorgeeft. Dat aantal meldingen neemt nog steeds toe. Ook de sociale media zijn een bron van informatie.”

Paul is tevreden over de  samenwerking met de politie. “Er is een wettelijke verdeling op het gebied van handhaving. De politie handhaaft op niet-gecertificeerde dronebestuurders. Dat zijn mensen die drones laten vliegen als hobby of voor recreatieve doeleinden. Wij handhaven op  gecertificeerde piloten en bedrijven. Dat noemen wij houders van ROC-light- en ROC-certificaten. Waar nodig werken we samen met de politie. Je kan van een afstand immers niet direct zien of de drone wordt bestuurd door een gecertificeerde piloot of niet.”

Meer overtredingen
“Door de coronacrisis krijg ik gelukkig nu even ondersteuning van collega’s die nu iets meer tijd hebben”, zegt Paul. “Bij de toename van het aantal dronesgemaakte filmpjes , is het aantal overtredingen helaas ook flink toegenomen. Zo zie je beelden op social media van mensen die op de grond een boodschap voor zorgpersoneel, zieke familieleden en vrienden plaatsen. Ook merk ik een toename in commerciële opnames gemaakt door bedrijven. Door de crisis zijn er minder opdrachten voor bedrijven. Die bedrijven proberen nu op ‘creatieve’ manieren hun geld te verdienen. De prikkel om geld te verdienen en de regels minder nauw te nemen is door deze situatie nu duidelijk groter. Je merkt dat men regelmatig de grenzen opzoekt van wat er binnen de wet- en regelgeving wel en niet mag.”

Bevrijdingsfeest R-dam 2020 drosnesshow minister en ILT/Paul Tibbe; fot Jet van Paassen IenW
©IenW
Inspecteur Paul Tibbe (links) samen met minister Van Nieuwenhuizen (IenW) bij de drones lichtshow in Rotterdam op 5 mei 2020.

Kennis bijbrengen over regelgeving
Volgens Paul komen veel overtredingen voort uit een combinatie van onwetendheid en commerciële druk. Vooral het gebruik van drones voor het maken van filmpjes met goed bedoelde boodschappen neemt behoorlijk toe. “Ook zetten professionele dronebedrijven (ROC-houders) hier de nodige vraagtekens bij vanwege de illegaliteit van de opnames. Ik heb intensief contact gehad met verschillende omroepen en productiebedrijven. Ik heb voor deze opdrachtgevers en de door hun ingehuurde drone-operators op papier gezet wat zij goed deden en welke opnames zij niet mogen uitvoeren. Je ziet dat de wil om het goed te doen er zeker wel is. De kennis bij bedrijven en operators om dit te kunnen bepalen is niet altijd voldoende aanwezig.”
Met de juiste informatievoorziening en voldoende handhaving willen we de naleving van wettelijke veiligheidsregels opschroeven. Wat de ILT eerst doet, is informeren en waarschuwingen geven. Televisieomroepen die drone-operators inhuren bellen de ILT af en toe om te vragen of er nog op- en aanmerkingen zijn. Het is volgens Paul Tibbe voor iedereen nog een beetje zoeken, maar de veiligheid van iedereen op de grond en in de lucht staat altijd op de eerste plaats. Om drone-vliegers te informeren is op ilent.nl een pagina opgenomen over drone-gebruik in coronatijd

Aanvragen die voorrang krijgen
Mark Foppele, teamleider vergunningverlening, vertelt dat er (aan)vragen zijn voor vergunningen en ontheffingen die vanwege de coronacrisis urgenter kunnen zijn dan andere aanvragen. “Daarbij kijken we naar de maatschappelijke meerwaarde. We kijken ook of een drone het meest voor de hand liggende middel is om een actie uit te voeren. Verder kijken we of er een relatie is met deze coronatijd. Kunnen we al die 3 vragen met een “ja” beantwoorden, dan krijgt deze aanvraag een hogere prioriteit. Daarna vindt natuurlijk nog wel een inhoudelijke beoordeling plaats op eenzelfde manier alsof er geen corona is.”
Als voorbeeld van typische corona-gerelateerde drone-activiteiten noemt Mark aanvragen van dronebedrijven die in opdracht van televisieomroepen historische beelden van het momenteel grotendeels stille en lege Nederland willen schieten of programma’s maken waarvoor luchtopnamen essentieel zijn. “Als zo’n programma miljoenen kijkers trekt, dan heeft dat een maatschappelijke impact. Dat kan voor ons een reden zijn om een aanvraag voorrang te verlenen.”

Dronesshow bevrijdinsgdag Rotterdam 2020; foto - Jet van Paassen IenW
©IenW
Drones lichtshow in Rotterdam met ontheffing van ILT.

Flexibiliteit
Corona vraagt dus ook om flexibiliteit bij de ILT’ers die zich bezig houden met drones. Er komen in momenteel aanvragen binnen die de ILT normaal gesproken niet zou hebben gekregen. Vergunningverlener Ronald van  Put: “Voor ons is het in deze tijd zeker niet stilzitten. Wij moeten juist een tandje bijzetten.” Overigens zal er na corona ook geen stilzitten bij zijn. Het gebruik van drones wordt steeds normaler. En straks wordt nieuwe Europese regelgeving voor drones van kracht. Dan verdwijnt het verschil tussen zakelijk en recreatief gebruik van drones. Dat gaat hoogstwaarschijnlijk een flinke toename van het aantal aanvragen betekenen.”