Politie en ILT samen in actie tegen vervuiling van het mariene milieu

De hele maand oktober hebben de politie en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) gezamenlijk 229 controles uitgevoerd op zee- en binnenvaartschepen, bij bedrijven en in het containertransport. Doel van de actiemaand was het bestrijden van milieucriminaliteit en het verminderen van de daaruit voortvloeiende vervuiling van het mariene milieu. De actie leverde tot nu toe 30 keer bestuursrechtelijk optreden en 4 keer een strafrechtelijk proces-verbaal op.

De actie vond plaats in navolging van ‘30 days at sea’. Interpol organiseert deze wereldwijde handhavingsactie op zee, binnenwateren, kust en havens, gericht op milieucriminaliteit en –overtredingen. De Nederlandse actie richtte zich op onder andere het blenden van stookolie, lozingen en zwaveluitstoot door zeeschepen en im- en export van elektronisch en kunststof afval via zeehavens.

Politie en ILT samen in actie tegen vervuiling van het mariene milieu

Video 30 days at sea 2021
Sprekers: Olaf Broers (Politie Landelijke Eenheid) en Fokko Bams (Inspectie Leefomgeving en Transport)

BEELDTEKST: Operation 30 days at sea 2021
ELEKTRONISCHE MUZIEK

OLAF BROERS: Wij hebben de Actiemaand Pollution gedraaid. Het komt van Interpol af, daar heet het eigenlijk 30 Days at Sea. Ter voorkoming van vervuiling op zee en op de oceanen. Daar is de actie op gericht. We hebben vijf onderwerpen en die onderwerpen zijn: e-waste. E-waste is elektronisch en elektrisch afval. Daar betalen we een verwijderingsbijdrage voor als consument. En vervolgens is het de bedoeling dat het ook netjes gerecycled wordt.Dat gaat in 60 procent van de gevallen goed. Maar 40 procent eindigt bijvoorbeeld in Afrika en daar wordt het verbrand. Met alle gevolgen van dien.
Dan hebben we een tweede onderwerp en dat is MARPOL. Dat bestaat uit meerdere facetten. Dat is onder andere oliehoudend water vanuit het machineruim. Dat moet netjes afgedragen worden en dat wordt niet altijd gedaan. Ander aspect is dat er restanten in een ladingruim zitten. Dat spoelen ze, dat moet ook netjes afgedragen worden. Maar dat wordt soms gewoon de zee ingepompt. 
Daar in het verlengde van hebben we ook nog zwaveluitstoot. Zwaveluitstoot uit de zeeschepen, uit de schoorstenen. Daarin zit soms heel veel zwavel. Te hoog zwavelgehalte mag ook niet, want dat is ook schadelijk voor het milieu.
Dan hebben we nog zwarte stromen, zwarte stromen is eigenlijk 'oil blenden'. Dus het vermengen van olie met gifstoffen om meer volume te krijgen in olie, terwijl daar gifstoffen in zitten. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.
Bij Interpol wilde men toch één gezamenlijk onderwerp hebben. En daar is gekozen voor plastic en kunststoffen. En de illegale im- en export van deze stoffen. Wij hebben dit jaar samengewerkt met Inspectie Leefomgeving en Transport. De bedoeling is dat we dat volgend jaar gaan uitbreiden naar meer andere partners.

ELEKTRONISCHE MUZIEK

FOKKO BAMS: Het belang van deze samenwerking en deze actiemaand is dat we gezamenlijk de hele actiemaand hebben gedraaid. En dat is letterlijk, want bij elk thema is ook daadwerkelijk gezamenlijk opgetreden. Dus elk team van die dag bestond uit één of meerdere personen van beide instanties. Hoewel de ILT ook boa's in dienst heeft, hebben wij gezegd van: in principe doet de ILT deze actiemaand het bestuursrechtelijke gedeelte en de politie het strafrechtelijke gedeelte.
Het belang voor de samenleving van deze controles is dat, in brede zin van het woord zijn de controles erop gericht om vervuiling van de zee te voorkomen. Dat heb je natuurlijk door mogelijke lozingen vanaf zeeschepen maar ook de luchtkwaliteit daarboven door uitstoot vanaf zeeschepen. Maar je kunt ook denken aan afval, wat op het land ontstaat. En dat dan uiteindelijk via de rivier in zee terechtkomt. 
We hebben een paar jaar geleden meegemaakt dat er heel veel paraffine op het strand aanspoelde. Dat wil je natuurlijk niet. In het verleden zijn er ook olieverontreinigingen bekend. Waardoor een hele kustlijn verontreinigd raakte.
Door de uitstoot van schepen, is bekend dat er wereldwijd duizenden mensen aan overlijden. Dus wij vinden het belangrijke thema's om daar ook buiten deze actiemaand op te blijven controleren.

ELEKTRONISCHE MUZIEK

BEELDTEKST: Meer weten? www.ilent.nl
Een productie van de Politie en Inspectie Leefomgeving en Transport copyright 2021

Gevaarlijke afvalstoffen in stookolie

De politie voerde 11 controles uit gericht op het illegaal blenden van stookolie met chemische afvalstoffen, zoals afval uit auto- of verfindustrie, voedingsmiddelenindustrie en de gezondheidssector. Het gebruik van vervuilde scheepsbrandstof kan ernstige milieuvervuiling veroorzaken. Bij 3 controles werden overtredingen geconstateerd, zoals het ontbreken van een begeleidingsbrief waaruit blijkt wat de samenstelling van de brandstof is. Een ander onderzoek is nog niet afgerond.

Lozingen en scheepsafval

De politie en de ILT voerden gezamenlijk 40 controles uit op de omgang met (huishoudelijk) afval en afvalwater van zeeschepen. Het lozen van afvalstoffen in de zee is in de meeste gevallen verboden. Zogeheten ‘bilgewater’, met daarin oliehoudende afvalstoffen afkomstig van de machines in de zeeschepen, mag daarom alleen onder strenge voorwaarden in zee worden geloosd. Dat geldt ook in veel gevallen voor waswater dat overblijft na reiniging van de laadruimte. Voor huishoudelijk afval moeten zeeschepen voldoende geschikte ruimte hebben om dit tijdens de reis aan boord op te slaan. Is deze ruimte onvoldoende voor de volgende reis, dan moet al het scheepsafval in de haven van vertrek worden afgegeven. 13 schepen gingen de fout in. Eén schip ontving een waarschuwing voor het niet in orde hebben van documenten en twaalf schepen moesten naar aanleiding van de inspectie verplicht al hun huishoudelijk afval afgeven in de haven van vertrek.

Zwaveluitstoot

De uitstoot van zwavel door zeeschepen is schadelijk voor mens en milieu. Daarom zijn er internationale regels voor het zwavelgehalte in scheepsbrandstof. Tijdens de actie hebben de ILT en de politie bij 12 schepen een monster genomen van de brandstof. Eén schip is alleen administratief gecontroleerd. Ook werd een drone ingezet die een te hoge zwaveluitstoot in de rook uit de schoorsteen van een zeeschip kan detecteren. Alle schepen hielden zich aan regels.

Kunststof afval

Alleen schoon en gesorteerd kunststofafval dat geschikt is om direct gerecycled te worden, mag vrij worden verhandeld. De export van alle overige soorten kunststofafval, zoals mengsels van diverse typen of vervuild kunststof, valt onder het exportverbod of vereist een kennisgevingsplicht van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA). Doel is een ongewenste stroom van plastic afval naar bijvoorbeeld ontwikkelingslanden te voorkomen. De politie en de ILT deden 140 controles. In 4 gevallen leidde dat tot een waarschuwing en 6 zaken zijn nog in onderzoek.

E-waste controle
Beeld: ©ILT / ILT
Beeld ter illustratie.

E-waste

De laatste categorie controles richtte zich op de im- en export van elektronisch afval via zeehavens. Elektrisch en elektronisch afval dient zorgvuldig gerecycled te worden. We zien echter dat een deel van onze niet meer werkende apparaten toch in bijvoorbeeld Afrika terechtkomt. Daar zorgt het voor milieuvervuiling en -bij verbranding- luchtverontreiniging. Tijdens 25 controles, werden 13 overtredingen geconstateerd, waarbij onder meer sprake was van onjuiste transportdocumenten, e-waste gemengd in schroot en fouten bij de opslag van e-waste.