ILT-inspectie varend ontgassen: schipper probeert te ontkomen

Een binnenvaarttanker ventileert gevaarlijke stoffen in de buitenlucht (varend ontgassen) en krijgt het dringende verzoek van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) naar een nabij gelegen ligplaats te varen. De schipper belooft af te meren, maar ter plaatse zien de ILT-inspecteurs het schip achter de horizon verdwijnen. De schipper negeert herhaalde vorderingen alsnog naar de kant te komen en vaart door naar België. De volgende dag is er geen ontkomen aan: bij een Nederlandse sluis gaan ILT-inspecteurs aan boord. Ze horen de schipper en maken proces-verbaal op voor het niet voldoen aan de vordering tot stilhouden en voor het varend ontgassen. Beide zijn een misdrijf.

Volkeraksluizen
©RWS
Volkeraksluizen

E-noses omgevingsdiensten

Eind augustus ‘ruiken’ snuffelpalen (e-noses) van de omgevingsdienst DCMR Milieudienst Rijnmond dat een binnenvaartschip mogelijk stoffen in de lucht loost. De omgevingsdienst geeft dit door aan de ILT. De inspectie vraagt digitaal de (lading)documentatie op en controleert real-time beschikbare digitale data over de positie van het schip. Op basis daarvan bepaalt de inspecteur of nader onderzoek aan boord nodig is. Een inspectie aan boord is soms vereist om een overtreding vast te stellen.

Aan boord

In deze zaak was inspecteren op het schip nodig. Toen inspecteurs het schip uiteindelijk bezochten, bleek uit onderzoek dat de schipper regels voor varend ontgassen overtrad. Daarom krijgt de schipper 2 proces-verbalen: voor het voor varend ontgassen én voor het doorvaren na de vordering naar een ligplaats te varen.

Meldingen varend ontgassen

Burgers kunnen bij omgevingsdiensten melding maken van mogelijk varend ontgassen. Ook beschikken omgevingsdiensten over een groot aantal e-noses. Een speciale datakoppeling wijst een bepaald schip aan dat mogelijk stoffen loost. Deze meldingen krijgt de ILT regelmatig door van de omgevingsdiensten. De ILT zet zelf drones in om te controleren op regels voor varend ontgassen.

Varend ontgassen

Wat is varend ontgassen?

Na het lossen van een vloeibare lading blijft er altijd wat gas in de tank van het schip achter. Deze restanten moeten eerst weg. Pas wanneer de tank helemaal schoon is, kan de nieuwe lading aan boord. Daarom blaast een schipper zijn tanks en leidingen door met ventilatoren. Dit heet ontgassen. Het ontgassen tijdens varen is momenteel volgens de Europese overeenkomst voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de binnenwateren (het ADN) toegestaan. Er moet wel voldaan worden aan verschillende technische voorwaarden. Het ontgassen van benzine, benzeen en benzeen houdende stoffen is nu al verboden dicht bij bruggen, sluizen en dichtbevolkt gebied.

Handhaving varend ontgassen

De ILT bereidt zich voor op de handhaving van het totaal verbod op varend ontgassen. Dit stof-gerelateerde verbod wordt stapsgewijs ingevoerd (volgens het CDNI, het Verdrag inzake de Verzameling, Afgifte en Inname van Afval in de Rijn- en Binnenvaart). Hierbij werkt de inspectie samen met omgevingsdiensten die beschikken over een groot aantal snuffelpalen (e-noses). Zelf zet de ILT ook drones in om te inspecteren.

Meer ontgassingsinstallaties

Op dit moment doen verschillende bedrijven proeven met zogeheten ‘mobiele ontvangstsinrichtingen’. Dit zijn verplaatsbare ontgassingsinstallaties waar schepen de reststoffen uit hun tanks kunnen laten afvoeren. Als het CDNI van kracht wordt, en varend ontgassen (van aangewezen stoffen) overal verboden is, moet van dit soort installaties gebruik gemaakt worden.